Zadanie 18.2 — maj 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 18.

W kolbach oznaczonych numerami I i II znajdowały się dwa różne klarowne roztwory o żółtej

barwie. Każdy z roztworów otrzymano przez rozpuszczenie w wodzie jednej substancji

wybranej spośród:

FeCl3 … K2CrO4 … KMnO4 … MnSO4 … (NH4)2CrO4 … (NH4)2Cr2O7

Do roztworu w kolbie I dodano wodny roztwór wodorotlenku sodu i zaobserwowano

wydzielanie się bezbarwnego gazu o charakterystycznym zapachu. Stwierdzono także, że

w mieszaninie nie wytrącił się żaden osad i że roztwór pozostał żółty.

Do roztworu w kolbie II dodano wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) i stwierdzono, że roztwór

pozostał klarowny, ale zmienił barwę z żółtej na pomarańczową. Kiedy do uzyskanej

mieszaniny dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu, roztwór z powrotem stał

się żółty i nie zaobserwowano wydzielania gazu.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła w kolbie II:

• po dodaniu wodnego roztworu H2SO4 do zawartości kolby

• po dodaniu nadmiaru wodnego roztworu NaOH.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy zmienia się stopień utlenienia chromu.

Podpowiedź 2

Kwas sprzyja dichromianowi, zasada chromianowi.

Podpowiedź 3

Zbilansuj dwa chromiany do jednego dichromianu z 2H+ oraz reakcję odwrotną z 2OH−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• po dodaniu wodnego roztworu H2SO4 do zawartości kolby

2CrO42− + 2H3O+ → Cr2O72− + 3H2O ALBO 2CrO42− + 2H+ → Cr2O72− + H2O

• po dodaniu nadmiaru wodnego roztworu NaOH

Cr2O72− + 2OH− → 2CrO42− + H2O

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Zakwaszenie przesuwa równowagę w stronę dichromianu: 2CrO42− + 2H+ → Cr2O72− + H2O. Dodanie nadmiaru zasady odwraca przemianę: Cr2O72− + 2OH− → 2CrO42− + H2O.

Chrom zachowuje stopień utlenienia +VI, więc nie są to reakcje redoks. Zmiany barwy wynikają z przemiany anionów zależnej od pH; jony sodu i siarczanowe są obserwatorami w wymaganym zapisie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

• po dodaniu wodnego roztworu H2SO4 do zawartości kolby

2CrO42− + 2H3O+ → Cr2O72− + 3H2O ALBO 2CrO42− + 2H+ → Cr2O72− + H2O

• po dodaniu nadmiaru wodnego roztworu NaOH

Cr2O72− + 2OH− → 2CrO42− + H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_05_glowny_18.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania