Źródło
Informacja do zadań 12–14.

W temperaturze pokojowej na 99 cząsteczek HCN przypada jedna cząsteczka HNC.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.
Napisz wzór elektronowy cząsteczki tej izomerycznej odmiany cyjanowodoru, która w temperaturze pokojowej stanowi formę dominującą. Zaznacz kreskami pary elektronowe wiązań chemicznych oraz wolne pary elektronowe. Określ hybrydyzację orbitali walencyjnych atomu węgla w tej cząsteczce.
Wzór elektronowy:
Hybrydyzacja orbitali walencyjnych atomu węgla: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wybierz liczniejszy izomer z podanego stosunku.
Podpowiedź 2
Sprawdź duetu wodoru i oktetów C oraz N.
Podpowiedź 3
Narysuj HCN z jedną wolną parą azotu; hybrydyzacja węgla: sp.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wzór elektronowy: H–C≡N I
Hybrydyzacja orbitali walencyjnych atomu węgla: sp
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzoru elektronowego cyjanowodoru oraz poprawne określenie
typu hybrydyzacji orbitali walencyjnych atomu węgla.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Forma dominująca to HCN, występująca w podanym stosunku 99:1 względem HNC. Wzór elektronowy ma pojedyncze wiązanie H–C, potrójne C≡N oraz jedną wolną parę przy N.
Węgiel ma dwa obszary wiązań σ i nie ma wolnych par, dlatego przypisujemy mu hybrydyzację sp oraz liniowe otoczenie. Wiązanie potrójne liczymy jako jeden kierunek wiązania przy ustalaniu hybrydyzacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wzór elektronowy: H–C≡N I
Hybrydyzacja orbitali walencyjnych atomu węgla: sp