Źródło
Informacja do zadań 7–9.
Litowce są metalami miękkimi, a berylowce są od nich nieco twardsze. Ich twardość maleje
w grupie wraz ze wzrostem liczby atomowej pierwiastka. Gęstość litu, sodu i potasu jest
mniejsza od gęstości wody, a gęstość rubidu i cezu oraz wszystkich berylowców – większa.
Lit spala się w tlenie do tlenku. Z azotem w temperaturze pokojowej łączy się powoli,
a produktem tej reakcji jest azotek litu Li3N. Z kolei sód spala się w tlenie do nadtlenku sodu,
związku o wzorze Na2O2, w którym tlen występuje na –I stopniu utlenienia.
Magnez, spalany w powietrzu, reaguje nie tylko z tlenem, lecz także z azotem i tlenkiem
węgla(IV).
Na podstawie: K. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii, Warszawa 2007
oraz L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006.
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
1. Stopień utlenienia tlenu w Na2O2 jest (niższy / wyższy) niż w produkcie spalania litu
w tlenie.
2. Twardość baru jest (mniejsza / większa) niż twardość cezu.
3. Gęstość potasu jest (mniejsza / większa) niż gęstość wapnia.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj różnicę między nadtlenkiem i tlenkiem.
Podpowiedź 2
Pozostałe cechy porównuj oddzielnie według danych o litowcach i berylowcach.
Podpowiedź 3
Wybierz wyższy, większa, mniejsza.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich zdań.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W nadtlenku sodu tlen ma stopień utlenienia −I, natomiast w tlenku litu −II, więc pierwsza odpowiedź brzmi „wyższy”. Berylowiec bar jest twardszy niż sąsiedni litowiec cez, a potas ma mniejszą gęstość niż wapń.
Dwie ostatnie odpowiedzi wynikają z porównania właściwości w informacji źródłowej, nie z samego wzrostu masy atomowej. Nie utożsamiamy też twardości z gęstością ani stopnia utlenienia z wartościowością.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
