Poniżej przedstawiono wartości energii wiązań chemicznych pomiędzy atomami węgla oraz
długości tych wiązań w cząsteczkach etanu, etenu i etynu.
Cząsteczka | Energia wiązania, kJ · mol−1 | Długość wiązania, pm |
|---|---|---|
etan | 376 | 154 |
eten | 611 | 133 |
etyn | 835 | 120 |
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2003.
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
1. W cząsteczce etenu orbitalom walencyjnym atomów węgla przypisuje się hybrydyzację
(sp3 / sp2). Podwójne wiązanie węgiel – węgiel w cząsteczce etenu powstaje w wyniku
uwspólnienia (dwóch / czterech) elektronów.
2. Cząsteczki etynu są (liniowe / trygonalne).
3. Wraz ze wzrostem długości wiązania (rośnie / maleje) wartość energii niezbędnej do
rozerwania wiązania.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przypomnij składowe wiązania podwójnego.
Podpowiedź 2
Porównaj geometrię sp2 etenu i liniową etynu oraz wartości z tabeli.
Podpowiedź 3
Wybierz sp2, cztery elektrony, liniowe i malejącą energię wraz ze wzrostem długości wiązania.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 pkt – uzupełnienie zdań – poprawny wybór i podkreślenie czterech odpowiedzi.
1 pkt – uzupełnienie zdań – poprawny wybór i podkreślenie trzech lub dwóch odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W etenie każdy węgiel tworzy trzy wiązania σ i jedno π, co odpowiada hybrydyzacji sp2. Wiązanie podwójne zawiera dwie wspólne pary, czyli cztery elektrony.
W etynie dwa obszary wiązań wokół każdego węgla dają budowę liniową. Z tabeli wynika, że w tym szeregu dłuższe wiązanie jest słabsze i wymaga mniejszej energii do rozerwania. Nie utożsamiamy liczby wiązań σ z całkowitą liczbą wspólnych par.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
