Źródło
Informacja do zadania 19.
Zawartość jonów dichromianowych(VI) w wodnym roztworze można określić dzięki
zastosowaniu metody pośredniej. W pierwszym etapie dodaje się roztwór jodku potasu i kwas
siarkowy(VI). Zachodzi wtedy reakcja opisana równaniem:
W drugim etapie do otrzymanej mieszaniny dodaje się roztwór tiosiarczanu sodu i wtedy jony
S2O32− reagują z jodem:
Na podstawie: D.A. Skoog, D.M. West, F.J. Holler, S.R. Crouch, Podstawy chemii analitycznej,
Warszawa 2007.
Aby określić zawartość jonów dichromianowych(VI) w próbce, przeprowadzono opisane
reakcje. W reakcji z jodem wzięło udział 20,4 cm3 wodnego roztworu tiosiarczanu sodu
o stężeniu 0,10 mol∙dm−3.
Oblicz, ile gramów dichromianu(VI) potasu zawierała badana próbka. Przyjmij, że opisane przemiany przebiegły z wydajnością równą 100% oraz że masa molowa dichromianu(VI) potasu MK Cr O227 =294g mol⋅−1
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw przelicz objętość i stężenie tiosiarczanu na mole.
Podpowiedź 2
Połącz stosunki 1:3 i 1:2 z dwóch reakcji.
Podpowiedź 3
Podziel 0,00204 mol przez sześć i pomnóż przez 294 g·mol−1: około 0,100 g.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w gramach.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
– podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż g.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.
Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników
pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Zużyto 0,0204·0,10 = 0,00204 mol tiosiarczanu. Jedna cząsteczka dichromianu wydziela trzy cząsteczki I2, a każda z nich zużywa dwa aniony tiosiarczanowe.
Na jeden mol K2Cr2O7 przypada więc sześć moli tiosiarczanu. Liczba moli dichromianu wynosi 0,000340, a jego masa 0,000340·294 = 0,09996 g, czyli około 0,100 g. Nie pomijamy pośredniego etapu jodowego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
