Zadanie 8 — marzec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Siarczan(VI) sodu tworzy hydraty o różnym składzie. Próbkę jednego z hydratów tej soli,

o masie 8,050 g, rozpuszczono w wodzie i otrzymano 100,0 cm3 roztworu, po czym dodano

do niego 50,0 cm3 roztworu azotanu(V) baru o stężeniu 0,600 mol·dm−3. Wytrącony osad

siarczanu(VI) baru po odsączeniu i wysuszeniu miał masę 5,825 g.

Ustal wzór hydratu siarczanu(VI) sodu użytego w opisanym doświadczeniu. Przyjmij, że opisane przemiany przebiegły z wydajnością równą 100%, a masy molowe są równe:

MNa SO24 =142g mol⋅−1, MBaSO4 =233g mol⋅−1

Obliczenia:

Wzór hydratu:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz osad na mole siarczanu i sprawdź nadmiar baru.

Podpowiedź 2

Odejmij masę Na2SO4 od masy początkowej próbki.

Podpowiedź 3

Stosunek moli wody do soli wynosi 10; wpisz Na2SO4·10H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Uwaga redakcyjna. Stężenie użyte w obliczeniach wynosi 0,600 mol·dm−3, a odpowiadająca mu liczba moli wynosi 0,0300 mol.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru

hydratu.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

– niepoprawny wzór albo brak wzoru hydratu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z 5,825 g BaSO4 otrzymujemy 0,0250 mol osadu, czyli tyle samo moli Na2SO4. Dodano 0,0300 mol Ba2+, zatem baru wystarczyło do strącenia całego siarczanu.

Masa bezwodnej soli wynosi 3,550 g, a wody w próbce 4,500 g, czyli 0,250 mol. Stosunek 0,250:0,0250 = 10 prowadzi do Na2SO4·10H2O. Wodę wyznaczamy z masy początkowego hydratu, nie z objętości roztworu po rozpuszczeniu.

Uwaga redakcyjna. Stężenie użytego roztworu wynosi 0,600 mol·dm⁻³. Po wymnożeniu przez 0,0500 dm³ otrzymujemy 0,0300 mol.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_03_probny_08

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania