Zadanie 35.2 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 35–36.

Informacja do zadań 35–36. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.
Źródło

Informacja do zadania 35.

Przemiany prowadzące od benzenu do kwasu maleinowego zilustrowano na schemacie:

benzen reakcja 1.⟶ bezwodnik maleinowy reakcja 2.⟶ kwas maleinowy

Reakcja 1.: W podwyższonej temperaturze i pod zwiększonym ciśnieniem w obecności

katalizatora benzen utlenia się tlenem z powietrza. Produktami ubocznymi są tlenek węgla(IV)

i woda.

Reakcja 2.: W temperaturze poniżej 160 ºC i pod normalnym ciśnieniem bezwodnik maleinowy

reaguje z wodą, w wyniku czego jako główny produkt powstaje kwas maleinowy.

Na podstawie: E. Grzywa, J. Molenda, Technologia podstawowych syntez organicznych, Warszawa 2008.

Kwas bursztynowy powstaje w wyniku addycji cząsteczki wodoru do wiązania podwójnego

między atomami węgla w cząsteczce kwasu maleinowego.

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) kwasu bursztynowego i podkreśl nazwę systematyczną tego kwasu.

Wzór: …

Nazwa systematyczna: kwas (butanodiowy / butenodiowy / butanowy / etanodiowy)

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, które wiązanie ulega addycji wodoru.

Podpowiedź 2

Zachowaj obie końcowe grupy karboksylowe i cztery atomy węgla.

Podpowiedź 3

Narysuj kwas butanodiowy, czyli bursztynowy, zgodnie z grafiką.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 35.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie wzoru półstrukturalnego (grupowego) kwasu bursztynowego

i poprawny wybór jego nazwy systematycznej.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Uwodornienie kwasu maleinowego nasyca wiązanie podwójne między środkowymi węglami. Dwie grupy karboksylowe pozostają na końcach czterowęglowego łańcucha.

Produktem jest kwas butanodiowy, czyli bursztynowy, o wzorze sumarycznym C4H6O4. Przy odtwarzaniu wzoru półstrukturalnego nie redukujemy grup karboksylowych do alkoholu; ten etap dotyczy tylko wiązania węgiel–węgiel. Dokładny zapis organiczny znajduje się na grafice odpowiedzi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 35.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_35.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania