Zadanie 33.1 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 33.

Ester E o masie molowej 178 g ∙ mol−1 zawiera 74,16% masowych węgla. Ten związek

otrzymano w reakcji nasyconego monohydroksylowego alkoholu A wykazującego czynność

optyczną oraz monokarboksylowego aromatycznego kwasu B. Sól sodowa kwasu B jest

stosowana jako konserwant.

Wykonaj odpowiednie obliczenia i ustal wzór półstrukturalny (grupowy) opisanego estru.

Obliczenia:

Wzór estru:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z procentu węgla i masy molowej wyznacz liczbę atomów C.

Podpowiedź 2

Odejmij siedem węgli kwasu benzoesowego i znajdź chiralny alkohol czterowęglowy.

Podpowiedź 3

Połącz kwas benzoesowy z butan-2-olem w ester przedstawiony na grafice; suma to C11H14O2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W 178 g estru jest 0,7416 · 178 g ≈ 132 g węgla, czyli 11 atomów C w cząsteczce. Reszta kwasu benzoesowego zawiera 7 atomów C, a część alkoholowa 4.

Benzoesan butan-2-ylu: C₆H₅–COO–CH(CH₃)–CH₂–CH₃.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

poprawnego wzoru półstrukturalnego (grupowego) estru.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

– podanie niepoprawnego wzoru estru.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Jeśli zdający wykona obliczenia w pamięci i podany wzór półstrukturalny (grupowy)

estru będzie poprawny należy przyznać 2 punkty.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Masa węgla w jednym molu estru wynosi 178·0,7416 ≈ 132 g, czyli cząsteczka ma 11 atomów C. Aromatyczny kwas o soli stosowanej jako konserwant to kwas benzoesowy, dostarczający siedem węgli.

Alkohol ma więc cztery; wymóg czynności optycznej wskazuje butan-2-ol. Estr to benzoesan butan-2-ylu, o wzorze sumarycznym C11H14O2. Wzór półstrukturalny musi zachować tlen między częścią kwasową a alkoholową, jak na grafice.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W 178 g estru jest 0,7416 · 178 g ≈ 132 g węgla, czyli 11 atomów C w cząsteczce. Reszta kwasu benzoesowego zawiera 7 atomów C, a część alkoholowa 4.

Benzoesan butan-2-ylu: C₆H₅–COO–CH(CH₃)–CH₂–CH₃.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_33.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania