Zadanie 29 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Kontrolowane utlenianie alkanów jest stosowane w przemyśle do wytwarzania kwasów

tłuszczowych. W odpowiednich warunkach ta reakcja przebiega selektywnie w taki sposób,

że utleniona zostaje tylko jedna ze skrajnych grup metylowych.

Na podstawie: P. Mastalerz, Chemia organiczna, Warszawa 1984.

Napisz wzór sumaryczny alkanu, który może zostać użyty do otrzymania kwasu stearynowego (oktadekanowego) opisaną metodą.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy utlenienie zachowuje szkielet węglowy.

Podpowiedź 2

Dla 18 atomów węgla zastosuj wzór ogólny alkanów.

Podpowiedź 3

Podaj C18H38.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 29 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie wzoru sumarycznego alkanu.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas stearynowy ma osiemnaście atomów węgla. Opisane selektywne utlenienie końcowej grupy metylowej do karboksylowej nie zmienia liczby atomów węgla, dlatego potrzebny jest alkan C18H38, czyli oktadekan.

Wzór alkanu obliczamy z zależności CₙH2ₙ₊2. Nie odejmujemy atomu węgla grupy karboksylowej od długości substratu, ponieważ pochodzi on z wcześniej obecnej grupy końcowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 29 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_29

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania