Zadanie 27 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Poniżej przedstawiono schemat przemian wybranych związków organicznych:

Zadanie 27 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

Organiczny substrat reakcji 1. jest alkoholem I-rzędowym, a organiczny

produkt reakcji 2. jest alkoholem II-rzędowym.

P

F

2.

Reakcja 1. jest reakcją eliminacji i zachodzi m.in. podczas przepuszczania par

alkoholu nad tlenkiem glinu Al2O3 w podwyższonej temperaturze.

P

F

3.

Reakcja 2. jest reakcją addycji elektrofilowej. Zachodzi ona w środowisku

wodnym o odczynie kwasowym.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz rzędowość węgla połączonego z OH przed całym ciągiem i po nim.

Podpowiedź 2

W pierwszym etapie odchodzi woda, a w drugim przyłącza się do wiązania podwójnego.

Podpowiedź 3

Zaznacz F, P, P: alkohol początkowy I-rzędowy, końcowy III-rzędowy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

Organiczny substrat reakcji 1. jest alkoholem I-rzędowym, a organiczny

produkt reakcji 2. jest alkoholem II-rzędowym.

 

F

2.

Reakcja 1. jest reakcją eliminacji i zachodzi m.in. podczas przepuszczania

par alkoholu nad tlenkiem glinu Al2O3 w podwyższonej temperaturze.

P

 

3.

Reakcja 2. jest reakcją addycji elektrofilowej. Zachodzi ona w środowisku

wodnym o odczynie kwasowym.

P

 

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wyjściowy 2-metylopropan-1-ol jest alkoholem I-rzędowym, ale produkt końcowy, 2-metylopropan-2-ol, jest III-rzędowy. Pierwsze zdanie łączące dwie oceny jest zatem fałszywe. Odwodnienie alkoholu do alkenu nad Al2O3 to eliminacja.

Następne uwodnienie alkenu w środowisku kwasowym jest addycją elektrofilową. Wynik: F, P, P. Rzędowość określamy przez liczbę węgli związanych z atomem niosącym OH, a nie przez liczbę grup OH.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1.

Organiczny substrat reakcji 1. jest alkoholem I-rzędowym, a organiczny

produkt reakcji 2. jest alkoholem II-rzędowym.

 

F

2.

Reakcja 1. jest reakcją eliminacji i zachodzi m.in. podczas przepuszczania

par alkoholu nad tlenkiem glinu Al2O3 w podwyższonej temperaturze.

P

 

3.

Reakcja 2. jest reakcją addycji elektrofilowej. Zachodzi ona w środowisku

wodnym o odczynie kwasowym.

P

 
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_27

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania