Zadanie 21 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 21–23.

Jon kompleksowy składa się z atomu centralnego i ligandów. Funkcję atomu centralnego

spełniają najczęściej kationy metali. Ligandami są drobiny chemiczne, które łączą się z atomem

(jonem) centralnym wiązaniem koordynacyjnym za pomocą wolnej pary elektronowej atomu

donorowego wchodzącego w skład ligandu. Ligandami mogą być cząsteczki obojętne, np.

H2O, NH3, lub aniony, np. Cl−, OH−.

Powstawanie kompleksu jonu metalu M z ligandami L można opisać sumarycznym

równaniem:

M + nL ⇌ MLn

Indeks n oznacza liczbę ligandów, z którymi łączy się jon metalu.

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2001

oraz M. Cieślak-Golonka, J. Starosta, M. Wasielewski, Wstęp do chemii koordynacyjnej, Warszawa 2010.

Jony kadmu(II) tworzą z anionami jodkowymi jon kompleksowy, w którym przyjmują liczbę

koordynacyjną n = 4.

W przedstawionej poniżej konfiguracji elektronowej atomu kadmu w stanie podstawowym podkreśl fragment, który nie występuje w jonie kadmu(II), oraz napisz wzór kompleksu jonów kadmu(II) z anionami jodkowymi.

48Cd 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p6 4d10 5s2

Wzór kompleksu jonów kadmu(II) z anionami jodkowymi: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, które elektrony odrywa się przy tworzeniu Cd2+.

Podpowiedź 2

Zsumuj ładunek jonu centralnego i czterech jodków.

Podpowiedź 3

Podkreśl 5s2 i zapisz [CdI4]2−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Konfiguracja Cd: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ 4d¹⁰ 5s².

Jon kompleksowy: [CdI₄]²⁻.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne zaznaczenie fragmentu konfiguracji elektronowej oraz poprawne

napisanie wzoru jonu kompleksowego.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kadm traci dwa elektrony najbardziej zewnętrznej podpowłoki 5s, dlatego w podanym zapisie podkreślamy 5s2. Jon Cd2+ wiąże cztery ligandy I−; liczba koordynacyjna wynosi cztery.

Ładunek kompleksu obliczamy jako +2 + 4·(−1) = −2, co daje [CdI4]2−. Stopień utlenienia kadmu pozostaje +II, mimo że cały jon kompleksowy jest naładowany ujemnie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Konfiguracja Cd: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ 4d¹⁰ 5s².

Jon kompleksowy: [CdI₄]²⁻.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania