Zadanie 15 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 14–15.

Węglan sodu występuje w postaci soli bezwodnej oraz w postaci hydratu zawierającego 63%

masowych wody. Obie formy rozpuszczają się w wodzie. Uwodniony węglan sodu tworzy

bezbarwne kryształy, które podczas ogrzewania uwalniają wodę krystalizacyjną i rozpuszczają

się w niej.

Rozpuszczalność węglanu sodu (w przeliczeniu na sól bezwodną) w temperaturze 40 °C jest

równa 48,8 g na 100 g wody.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.

Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

1.

W wodnym roztworze węglanu sodu znajdują się aniony, które mogą

pełnić funkcję wyłącznie zasady Brønsteda.

P

F

2.

W wodnym roztworze węglanu sodu nie ma anionów, które mogą pełnić

funkcję zarówno kwasu, jak i zasady Brønsteda.

P

F

3.

Hydrat węglanu sodu rozpuszcza się w wodzie, w wyniku czego tworzy

roztwór o odczynie zasadowym.

P

F

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uwzględnij jony powstałe podczas hydrolizy, nie tylko po dysocjacji soli.

Podpowiedź 2

HCO3− jest amfiprotyczny, a CO32− nie ma protonu do oddania.

Podpowiedź 3

Wybierz P, F, P i powiąż zasadowość roztworu z OH−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1.

W wodnym roztworze węglanu sodu znajdują się aniony, które mogą

pełnić funkcję wyłącznie zasady Brønsteda.

P

 

2.

W wodnym roztworze węglanu sodu nie ma anionów, które mogą pełnić

funkcję zarówno kwasu, jak i zasady Brønsteda.

 

F

3.

Hydrat węglanu sodu rozpuszcza się w wodzie, tworząc roztwór

o odczynie zasadowym.

P

 

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

CO32− może przyjąć proton, ale nie ma protonu do oddania, więc w tym układzie pełni tylko funkcję zasady. Hydroliza wytwarza jednak HCO3−, który może zarówno przyjmować, jak i oddawać proton.

Drugie zdanie przeczące obecności takich anionów jest fałszywe. Powstające OH− nadają roztworowi odczyn zasadowy niezależnie od uwodnienia wyjściowej soli. Zestaw ocen: P, F, P.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1.

W wodnym roztworze węglanu sodu znajdują się aniony, które mogą

pełnić funkcję wyłącznie zasady Brønsteda.

P

 

2.

W wodnym roztworze węglanu sodu nie ma anionów, które mogą pełnić

funkcję zarówno kwasu, jak i zasady Brønsteda.

 

F

3.

Hydrat węglanu sodu rozpuszcza się w wodzie, tworząc roztwór

o odczynie zasadowym.

P

 
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_15

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania