Zadanie 14.2 — lipiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 14–15.

Węglan sodu występuje w postaci soli bezwodnej oraz w postaci hydratu zawierającego 63%

masowych wody. Obie formy rozpuszczają się w wodzie. Uwodniony węglan sodu tworzy

bezbarwne kryształy, które podczas ogrzewania uwalniają wodę krystalizacyjną i rozpuszczają

się w niej.

Rozpuszczalność węglanu sodu (w przeliczeniu na sól bezwodną) w temperaturze 40 °C jest

równa 48,8 g na 100 g wody.

Na podstawie: J. Sawicka, A. Janich-Kilian, W. Cejner-Mania, G. Urbańczyk, Tablice chemiczne, Gdańsk 2015.

Na podstawie obliczeń rozstrzygnij, czy węglan sodu zawarty w opisanym hydracie całkowicie rozpuści się w wodzie krystalizacyjnej w temperaturze 40 °C.

Obliczenia:

Węglan sodu (rozpuści się / nie rozpuści się) całkowicie w uwolnionej

Rozstrzygnięcie:

wodzie krystalizacyjnej w temperaturze 40 °C.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz zawartość soli na 100 g uwolnionej wody.

Podpowiedź 2

Wynik musi dotyczyć Na2CO3, nie całego hydratu.

Podpowiedź 3

Porównaj około 58,9 z 48,8 g na 100 g wody i odpowiedz, że sól nie rozpuści się całkowicie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

37 g Na2CO3 –––– 63 g H2O

x … –––– 100 g H2O x = 58,9 g Na2CO3 (na 100 g wody)

R = 48,8 g (na 100 g wody)

58,9 g > 48,8 g

Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

48,8 g Na2CO3 –––– 100 g H2O

106,0 g Na2CO3 –––– x x = 217,21 g wody

217,21 g > 180 g

Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Zasady oceniania

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, podanie wyniku

oraz poprawne rozstrzygnięcie.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub popełnienie błędów rachunkowych

prowadzących do błędnego wyniku liczbowego lub podanie wyniku z błędną jednostką

lub dokonanie błędnego rozstrzygnięcia lub brak rozstrzygnięcia lub brak rozwiązania.

Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników

pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po uwolnieniu wody krystalizacyjnej stosunek mas soli do wody wynosi około 37:63, czyli 58,7 g Na2CO3 na 100 g wody; przy dokładnym składzie dekahydratu około 58,9 g. Rozpuszczalność w 40 °C wynosi tylko 48,8 g na 100 g wody.

Cała sól nie może się więc rozpuścić w swojej wodzie krystalizacyjnej. Część pozostanie w fazie stałej; porównujemy jednakowo zdefiniowane wielkości, nie masę hydratu z rozpuszczalnością soli bezwodnej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

37 g Na2CO3 –––– 63 g H2O

x … –––– 100 g H2O x = 58,9 g Na2CO3 (na 100 g wody)

R = 48,8 g (na 100 g wody)

58,9 g > 48,8 g

Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

48,8 g Na2CO3 –––– 100 g H2O

106,0 g Na2CO3 –––– x x = 217,21 g wody

217,21 g > 180 g

Odpowiedź CKE 14.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_07_dodatkowy_14.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania