Źródło
Informacja do zadania 6.
W poniższej tabeli zestawiono wybrane właściwości litowców i berylowców.
Właściwość | Nazwa pierwiastka | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
lit | beryl | sód | magnez | potas | wapń | |
promień kationu*, pm | 76 | 45 | 102 | 72 | 138 | 100 |
promień atomu, pm | 134 | 125 | 154 | 145 | 196 | 174 |
pierwsza energia jonizacji, kJ∙mol−1 | 520 | 899 | 496 | 738 | 419 | 590 |
temperatura topnienia, K | 454 | 1560 | 371 | 923 | 336 | 1115 |
* W tabeli podano promień kationów M+ – dla litowców oraz M2+ – dla berylowców.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
1. Dla pierwiastków danego okresu stosunek promienia jonowego do promienia atomowego
litowca jest (większy / mniejszy) niż stosunek promienia jonowego do promienia
atomowego berylowca.
2. W każdym okresie temperatury topnienia berylowców są (wyższe / niższe) niż temperatury
topnienia litowców, czego przyczyną jest silniejsze wiązanie metaliczne występujące między
atomami (berylowców / litowców).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oblicz dwa ilorazy promieni dla tego samego okresu.
Podpowiedź 2
Porównując temperatury topnienia, powiąż je z siłą wiązania metalicznego.
Podpowiedź 3
Wybierz większy stosunek dla litowca, wyższe temperatury berylowców i silniejsze wiązanie berylowców.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie dwóch zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Stosunek promienia jonowego do atomowego obliczamy oddzielnie dla litowca i berylowca tego samego okresu. Z podanych danych większą wartość ma litowiec, choć oba kationy są mniejsze od swoich atomów.
Temperatury topnienia berylowców są wyższe dzięki silniejszemu wiązaniu metalicznemu, związanemu między innymi z większą liczbą elektronów walencyjnych. Pierwszego porównania nie zastępujemy samym porównaniem promieni jonów bez uwzględnienia mianownika.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
