Zadanie 22 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Dwa węglowodory nasycone A i B mają w cząsteczkach po pięć atomów węgla. Cząsteczka

jednego z tych węglowodorów ma budowę cykliczną. W cząsteczce węglowodoru A wszystkie

atomy węgla mają jednakową rzędowość. Węglowodory A i B ulegają bromowaniu na świetle

według mechanizmu substytucji rodnikowej. Każdy z nich tworzy wyłącznie jedną

monobromopochodną.

Napisz równania reakcji monobromowania węglowodorów A i B. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Równanie reakcji monobromowania węglowodoru A:

Równanie reakcji monobromowania węglowodoru B:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Poszukaj struktur o równocennych pozycjach podstawienia wodoru.

Podpowiedź 2

Dla A wykorzystaj pięcioczłonowy pierścień, dla B maksymalną symetrię rozgałęzionego alkanu.

Podpowiedź 3

Zapisz graficznie bromowanie cyklopentanu i 2,2-dimetylopropanu, z HBr oraz warunkiem światła.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie jednego równania reakcji.

0 pkt – błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.

Uwaga: Jeżeli zdający w obu poprawnie zapisanych równaniach użył Cl2 zamiast Br2, to za

zadanie otrzymuje 1 pkt.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W cyklopentanie każdy atom węgla jest drugorzędowy, a wszystkie pozycje wodoru są równocenne pod względem konstytucji produktu. To węglowodór A.

W niecyklicznym B jedną monobromopochodną daje 2,2-dimetylopropan, ponieważ cztery grupy metylowe są równocenne. W obu reakcjach na świetle jeden atom H zastępuje Br i powstaje HBr. Nie przyłączamy bromu przez rozerwanie pierścienia; zachodzi substytucja rodnikowa.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_22

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania