Źródło
Informacja do zadania 13.
Roztwory zawierające porównywalne liczby drobin kwasu Brønsteda i sprzężonej
z nim zasady są nazywane roztworami buforowymi. Przykładem jest bufor octanowy. Kwasem
Brønsteda są w nim cząsteczki CH3COOH, a zasadą – jony CH3COO− pochodzące z całkowicie
zdysocjowanej soli, np. octanu sodu. Wprowadzenie do roztworu buforowego mocnego kwasu
skutkuje zmniejszeniem stężenia zasady i wzrostem stężenia sprzężonego z nią kwasu. Dodatek
mocnej zasady prowadzi do zmniejszenia stężenia kwasu i wzrostu stężenia sprzężonej zasady.
Wartość pH buforu praktycznie nie zależy od jego stężenia i nieznacznie się zmienia podczas
dodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym zmieszano jednakowe objętości wodnych
roztworów różnych substancji. Wszystkie roztwory miały jednakowe stężenie molowe.
Mieszaniny przygotowano zgodnie z poniższym schematem.

roztwór I roztwór II roztwór III roztwór IV
Które z przygotowanych roztworów są buforami? Napisz ich numery.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Poszukaj par różniących się jednym protonem.
Podpowiedź 2
Sprawdź parę amoniak–jon amonowy oraz dwa kolejne stopnie protonowania fosforanu.
Podpowiedź 3
Wskaż roztwory II i III.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
II, III
Zasady oceniania
1 pkt – poprawny wybór i napisanie numerów roztworów buforowych.
0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Bufor wymaga jednoczesnej obecności słabego kwasu i jego sprzężonej zasady albo słabej zasady i jej sprzężonego kwasu. W mieszaninie II występuje para amoniak–jon amonowy, a w III para jonów fosforanowych różniących się jednym protonem.
Mieszaniny I i IV takich par nie zapewniają. Sama obecność soli lub dwóch różnych substancji nie wystarcza do uznania roztworu za bufor.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
II, III