Zadanie 9 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Węglan sodu jest solą dość dobrze rozpuszczalną w wodzie. Podczas ochładzania jej gorącego

roztworu nie powstaje sól bezwodna, ale wydzielają się hydraty, których skład zależy od

temperatury. W temperaturze 20 °C w równowadze z roztworem nasyconym pozostaje

dekahydrat o wzorze Na2CO3∙10 H2O. Rozpuszczalność dekahydratu węglanu sodu w wodzie

w tej temperaturze jest równa 21,5 g w 100 g wody.

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.

Oblicz rozpuszczalność węglanu sodu (wyrażoną w gramach substancji na 100 gramów wody) w opisanych warunkach w przeliczeniu na sól bezwodną.

Obliczenia:

Odpowiedź: Rozpuszczalność = … g soli bezwodnej w 100 g wody.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozdziel masę hydratu na sól bezwodną i wodę krystalizacyjną.

Podpowiedź 2

Do początkowych 100 g wody dodaj wodę wniesioną przez hydrat.

Podpowiedź 3

Przelicz około 7,97 g soli w 113,53 g wody na 100 g wody: około 7,0 g.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

7,97 g soli bezwodnej w (121,5 g – 7,97 g) = 113,53 g wody

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7 g soli bezwodnej w 100 g wody)

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7,0 g soli bezwodnej w 100 g wody)

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości

liczbowej wyniku (w gramach w 100 g wody).

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

LUB

– podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż gramy.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W 21,5 g dekahydratu masa bezwodnego Na2CO3 wynosi 21,5·106/286 ≈ 7,97 g. Pozostałe 13,53 g stanowi woda krystalizacyjna, która po rozpuszczeniu zwiększa ilość rozpuszczalnika do 113,53 g.

Rozpuszczalność soli bezwodnej wynosi więc 7,97/113,53·100 ≈ 7,02 g na 100 g wody, czyli około 7,0 g. Nie dzielimy przez początkowe 100 g wody, ponieważ pomijałoby to wodę hydratu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

7,97 g soli bezwodnej w (121,5 g – 7,97 g) = 113,53 g wody

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7 g soli bezwodnej w 100 g wody)

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7,0 g soli bezwodnej w 100 g wody)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_09

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania