Zadanie 1.1 — czerwiec 2020 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

O dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami X i Z wiadomo, że:

● oba przyjmują w związkach chemicznych taki sam maksymalny stopień utlenienia

● konfiguracja elektronowa atomu pierwiastka X w stanie wzbudzonym, który powstał

w wyniku przeniesienia jednego z elektronów sparowanych na podpowłokę wyższą

energetycznie i nieobsadzoną, może zostać przedstawiona w postaci zapisu:

Informacja do zadania 1. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 2.

↑

    

1s 2s 2p 3s 3p 3d

● w stanie podstawowym atom pierwiastka Z ma łącznie na ostatniej powłoce i na podpowłoce

3d pięć elektronów.

Wpisz do tabeli symbol pierwiastka X i symbol pierwiastka Z, numer grupy oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.

 

Symbol pierwiastka

Numer grupy

Symbol bloku

konfiguracyjnego

pierwiastek X

   

pierwiastek Z

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zlicz elektrony także wtedy, gdy konfiguracja przedstawia stan wzbudzony.

Podpowiedź 2

Dla metalu czwartego okresu uwzględnij elektrony zarówno 3d, jak i 4s.

Podpowiedź 3

Wpisz X: P, grupa 15, blok p; Z: V, grupa 5, blok d.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Symbol pierwiastka

Numer grupy

Symbol bloku

konfiguracyjnego

pierwiastek X

P

15 ALBO XV ALBO

piętnasta

p

pierwiastek Z

V

5 ALBO V ALBO piąta

d

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Liczba elektronów nie zmienia się przy wzbudzeniu atomu, więc identyfikujemy X przez zliczenie elektronów w pokazanej konfiguracji. Jest to fosfor, P, należący do grupy 15 i bloku p.

Dla Z pięć elektronów walencyjnych rozdzielonych między podpowłoki 3d i 4s wskazuje wanad, V, z grupy 5 i bloku d. O przynależności do bloku decyduje charakterystycznie zapełniana podpowłoka, a nie samo największe n.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Symbol pierwiastka

Numer grupy

Symbol bloku

konfiguracyjnego

pierwiastek X

P

15 ALBO XV ALBO

piętnasta

p

pierwiastek Z

V

5 ALBO V ALBO piąta

d

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2020_06_glowny_01.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania