Źródło
Informacja do zadań 15–16.
Do probówki ze stałym etanianem (octanem) sodu dodano kwas siarkowy(VI)
i zawartość naczynia ogrzano. U wylotu probówki wyczuwalny był charakterystyczny ostry
zapach.
Napisz, czy użycie do przeprowadzenia opisanego doświadczenia kwasu ortofosforowego(V) zamiast kwasu siarkowego(VI) pozwoli na zaobserwowanie podobnych efektów.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównuj moc nowego odczynnika z mocą kwasu etanowego, nie tylko z H2SO4.
Podpowiedź 2
Większa pierwsza stała dysocjacji H3PO4 umożliwia protonowanie etanianu.
Podpowiedź 3
Odpowiedz TAK; podobny efekt wynika z uwalniania kwasu etanowego po ogrzaniu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym
kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia
od stałej dysocjacji kwasu octowego).
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas ortofosforowy(V) jest w pierwszym etapie dysocjacji mocniejszy od kwasu etanowego, więc może uwalniać go z etanianu sodu. Po ogrzaniu można zaobserwować podobny efekt związany z lotnym kwasem etanowym.
Odpowiadamy TAK. Nie trzeba, aby zastępujący odczynnik był równie mocny jak kwas siarkowy(VI): istotna jest jego relacja do kwasu wypieranego z soli. Nie nazywamy przy tym kwasu fosforowego mocnym kwasem w sensie pełnej dysocjacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym
kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia
od stałej dysocjacji kwasu octowego).