Zadanie 6 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 6–8.

W trzech probówkach I–III znajdują się rozmieszczone w przypadkowej kolejności wodne

roztwory trzech soli: azotanu(V) glinu, azotanu(V) potasu i azotanu(V) magnezu. Te roztwory

mają taką samą objętość V = 5 cm3 i jednakowe stężenie molowe cm = 0,2 mol · dm−3 . W celu

zidentyfikowania zawartości probówek przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.

W etapie pierwszym do probówek dodano wodny roztwór wodorotlenku potasu.

Do każdej z probówek I–III z roztworami 1–3 dodano 5 cm³ wodnego KOH o stężeniu 0,1 mol·dm⁻³.

Po dodaniu niewielkiej ilości roztworu wodorotlenku potasu powstały w probówkach I i II białe

osady, a w probówce III nie zaobserwowano objawów reakcji.

W etapie drugim doświadczenia do probówek z wytrąconymi osadami dodano kolejne porcje

roztworu wodorotlenku potasu. Objawy reakcji zaobserwowano tylko w probówce II.

Zidentyfikuj kationy obecne w roztworach 1., 2. i 3. Wpisz ich wzory lub nazwy do tabeli.

Roztwór

Wzór lub nazwa kationu

1.

 

2.

 

3.

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wykorzystaj brak osadu w III, a następnie zachowanie dwóch osadów w nadmiarze zasady.

Podpowiedź 2

Amfoteryczny Al(OH)3 rozpuszcza się w nadmiarze OH−, zasadowy Mg(OH)2 pozostaje.

Podpowiedź 3

Przyporządkuj I magnezowi, II glinowi, III potasowi i podaj wzory kationów.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Roztwór

Wzór lub nazwa kationu

1.

Mg2+ lub (kation) magnezu

2.

Al3+ lub (kation) glinu

3.

K+ lub (kation) potasu

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wpisanie w tabeli wzorów lub nazw kationów.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Brak osadu po dodaniu KOH w III wskazuje K+, ponieważ związki potasu pozostają rozpuszczalne. Osady w I i II to wodorotlenki magnezu i glinu.

Tylko Al(OH)3 roztwarza się w nadmiarze zasady, tworząc anion kompleksowy, zatem II zawiera Al3+, a I Mg2+. Identyfikacja wymaga obu etapów: sam biały osad nie rozróżnia magnezu i glinu. Do tabeli wpisujemy kolejno Mg2+, Al3+, K+.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Roztwór

Wzór lub nazwa kationu

1.

Mg2+ lub (kation) magnezu

2.

Al3+ lub (kation) glinu

3.

K+ lub (kation) potasu

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_06

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania