Zadanie 3.2 — czerwiec 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 3.

W czasie pożarów lasów, wyładowań elektrycznych, podczas pracy urządzeń grzewczych lub

silników spalinowych możliwa jest reakcja zachodząca między dwoma składnikami powietrza

– azotem i tlenem. Te gazy łączą się z wytworzeniem tlenku azotu(II) zgodnie z równaniem:

N2 (g) + O2 (g) ⇌ 2NO (g)   ΔHo > 0

Powstały bezbarwny i bezwonny tlenek azotu(II) łatwo utlenia się do tlenku azotu(IV) NO2,

który jest brunatnym gazem o ostrym zapachu. Tlenek azotu(IV) dimeryzuje z utworzeniem

tetratlenku diazotu N2O4, który jest gazem bezbarwnym:

2NO2 (g) ⇌ N2O4 (g)   ΔHo < 0

Na podstawie: G.W. vanLoon, S.J. Duffy, Chemia środowiska, Warszawa 2007, oraz W. Mizerski, Tablice

chemiczne, Warszawa 1997.

Oceń, czy cząsteczka tlenku azotu(IV) NO2 jest rodnikiem. Odpowiedź uzasadnij –

uwzględnij elektronową strukturę tej cząsteczki.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zsumuj elektrony walencyjne azotu i dwóch atomów tlenu.

Podpowiedź 2

Sprawdź, czy otrzymaną liczbę można w całości podzielić na pary.

Podpowiedź 3

Odpowiedz TAK: 17 elektronów walencyjnych oznacza obecność niesparowanego elektronu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

(Cząsteczka tlenku azotu(IV)) jest rodnikiem, ponieważ ma nieparzystą liczbę elektronów

lub ma niesparowany elektron lub atom azotu ma 1 elektron nieuczestniczący w wiązaniach

lub atom azotu ma 1 wolny elektron.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie – uwzględniające elektronową strukturę

cząsteczki.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cząsteczka NO2 zawiera 5 + 2 · 6 = 17 elektronów walencyjnych. Nieparzystej liczby nie można rozmieścić wyłącznie w parach, więc co najmniej jeden elektron pozostaje niesparowany.

To wystarcza, aby uznać NO2 za rodnik. Nie mylimy rodnika z jonem: cząsteczka może być elektrycznie obojętna i równocześnie zawierać niesparowany elektron. Odpowiedź powinna odwoływać się do struktury elektronowej, a nie tylko do barwy lub reaktywności gazu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

(Cząsteczka tlenku azotu(IV)) jest rodnikiem, ponieważ ma nieparzystą liczbę elektronów

lub ma niesparowany elektron lub atom azotu ma 1 elektron nieuczestniczący w wiązaniach

lub atom azotu ma 1 wolny elektron.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_06_dodatkowy_03.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania