Zadanie 21 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Jod otrzymuje się z saletry chilijskiej, zawierającej głównie azotan(V) sodu, lecz także m.in.

śladowe ilości jodanu(V) sodu i jodanu(VII) sodu. Po zatężeniu wodnego roztworu jodany

redukuje się do jodu za pomocą wodorosiarczanu(IV) sodu.

Na podstawie: J.D. Lee, Zwięzła chemia nieorganiczna, Warszawa, 1994.

Jedną z opisanych reakcji przedstawia poniższy schemat.

IO₃⁻ + HSO₃⁻ → I₂ + SO₄²⁻ + H⁺ + H₂O

Napisz w formie jonowej skróconej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej przemiany. Dobierz i uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Równanie procesu redukcji:

Równanie procesu utleniania:

… IO₃⁻ + … HSO₃⁻ → … I₂ + … SO₄²⁻ + … H⁺ + … H₂O
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal zmiany stopni utlenienia jodu i siarki.

Podpowiedź 2

Dwa atomy jodu przyjmują łącznie dziesięć elektronów, a jedna siarka oddaje dwa.

Podpowiedź 3

Pomnóż utlenianie przez 5 i skróć elektrony, protony oraz wodę, otrzymując współczynniki 2:5:1:5:3:1.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie procesu redukcji:

2IO3− + 6H2O + 10e− → (1)I2 + 12OH− lub 2IO3− + 12H+ + 10e− → (1)I2 + 6H2O

Równanie procesu utleniania:

HSO3− + H2O → SO42− + 3H+ + 2e− /(x5)
2IO3− + 5HSO3− → (1)I2 + 5SO42− + 3H+ + (1)H2O

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania oraz poprawne uzupełnienie sumarycznego równania

reakcji w formie jonowej skróconej.

1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania oraz błędne uzupełnienie sumarycznego równania reakcji

lub

– za błędne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

lub równania procesu utleniania albo brak równań oraz poprawne uzupełnienie

sumarycznego równania reakcji.

0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jod w IO3− redukuje się z V do 0: 2IO3− + 12H+ + 10e− → I2 + 6H2O. Siarka w HSO3− utlenia się z IV do VI: HSO3− + H2O → SO42− + 3H+ + 2e−.

Drugą półreakcję mnożymy przez pięć. Po skróceniu otrzymujemy 2IO3− + 5HSO3− → I2 + 5SO42− + 3H+ + H2O. Końcowe współczynniki to 2, 5, 1, 5, 3, 1; bilans ładunku wynosi −7 po obu stronach.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie procesu redukcji:

2IO3− + 6H2O + 10e− → (1)I2 + 12OH− lub 2IO3− + 12H+ + 10e− → (1)I2 + 6H2O

Równanie procesu utleniania:

HSO3− + H2O → SO42− + 3H+ + 2e− /(x5)
2IO3− + 5HSO3− → (1)I2 + 5SO42− + 3H+ + (1)H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania