Źródło
Informacja do zadania 18.
Przeprowadzono doświadczenie, w którym badano działanie pewnego odczynnika na dwa
wodne roztwory soli. W probówce I znajdował się roztwór siarczanu(IV) sodu,
a w probówce II – roztwór krzemianu(IV) sodu. Po dodaniu odczynnika zaobserwowano, że:
• w każdej probówce zaszła reakcja chemiczna;
• przebieg doświadczenia był różny dla obu probówek;
• tylko w jednej z probówek wytrącił się osad.
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które przebiegły w probówkach
I i II i były przyczyną obserwowanych zmian.
Równanie reakcji przebiegającej w probówce I:
Równanie reakcji przebiegającej w probówce II:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Usuń z obu zapisów jony sodu i chlorkowe jako obserwatorów.
Podpowiedź 2
Na każdy dwuujemny anion przypadają dwa protony.
Podpowiedź 3
W I otrzymaj SO2 i H2O, w II osad H2SiO3 lub równoważny uwodniony tlenek.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I:
lub
Probówka II:
lub
lub
lub
lub
lub
lub
lub
Uwaga: Za poprawnie zbilansowane równanie reakcji w probówce II prowadzące do powstania uwodnionego tlenku SiO2 · nH2O należy przyznać 1 pkt.
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej dwóch równań reakcji przy
poprawnym wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 18.1.
1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowej skróconej jednego równania reakcji przy
poprawnym wyborze i zaznaczeniu odczynnika w zadaniu 18.1.
0 p. – za błędne napisanie równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędne przyporządkowanie równań,
lub błędny wybór, lub brak zaznaczenia odczynnika w zadaniu 18.1. albo brak
odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W I zachodzi SO32− + 2H+ → SO2↑ + H2O. Anion siarczanowy(IV) zużywa dwa protony i daje gaz.
W II stosujemy szkolny zapis SiO32− + 2H+ → H2SiO3↓, odpowiadający wytrąceniu uwodnionej krzemionki. Klucz dopuszcza równoważne zbilansowane zapisy z SiO2·nH2O. W obu równaniach pomijamy Na+ i Cl−, a wybór innej postaci uwodnienia wymaga ponownego sprawdzenia bilansu wodoru i tlenu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I:
lub
Probówka II:
lub
lub
lub
lub
lub
lub
lub
Uwaga: Za poprawnie zbilansowane równanie reakcji w probówce II prowadzące do powstania uwodnionego tlenku SiO2 · nH2O należy przyznać 1 pkt.