Zadanie 8 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W zamkniętym reaktorze o pojemności 1 dm3 znajdowały się gazowe substancje A i B

zmieszane w stosunku stechiometrycznym. Reagenty ogrzano do temperatury T

i zainicjowano reakcję przebiegającą zgodnie z poniższym schematem.

A (g) + 2B (g) ⇌ 3C (g) + D (g)

Przez jedną minutę, co 10 sekund, oznaczano liczbę moli substancji A

w mieszaninie reakcyjnej. Wyniki zestawiono w poniższej tabeli.

Czas, s

0

10

20

30

40

50

60

Liczba moli substancji A, mol

3,60

2,80

2,20

1,95

1,90

1,90

1,90

Zadanie 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oblicz ubytek A względem początkowych 3,60 mola w każdej chwili.

Podpowiedź 2

Pomnóż ubytek przez współczynnik 3 przy C.

Podpowiedź 3

Wpisz siedem wartości i nanieś je na wykres stężenia, uwzględniając poziom 5,10 od 40 s.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Czas, s

0

10

20

30

40

50

60

Liczba moli substancji C, mol

0,00

2,40

4,20

4,95

5,10

5,10

5,10

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Uwaga: Zdający nie musi zapisywać obliczeń.

Wykres spełniający warunki zadania:

• musi ilustrować zmiany stężenia substancji C w przedziale <0 s, 60 s>.

• musi rozpoczynać się w punkcie (0; 0) i przechodzić przez punkty (10; 2,40) oraz (20; 4,20),

a dla t = 30 s wykres musi przechodzić przez punkt o wartości z przedziału <4,80; 5,00>.

• w przedziale czasu <40, 60> musi być wykresem funkcji stałej o wartości z przedziału

<5,00; 5,20> (czyli odcinkiem poziomym).

• może być wykresem punktowym, pod warunkiem że zawiera 7 poprawnie zaznaczonych

punktów.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne narysowanie wykresu spełniającego warunki

zadania.

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli i błędne narysowanie wykresu lub brak wykresu.

lub

– za poprawne narysowanie wykresu spełniającego warunki zadania i błędne lub

częściowe uzupełnienie tabeli albo brak uzupełnienia tabeli.

0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Na każdy zużyty mol A powstają trzy mole C, więc n(C) = 3[3,60 − n(A)]. Otrzymujemy kolejno 0; 2,40; 4,20; 4,95; 5,10; 5,10; 5,10 mola.

Objętość wynosi 1 dm3, dlatego wartości liczbowe stężeń C są takie same. Wykres zaczyna się w zerze, rośnie coraz wolniej i od 40 do 60 s ma poziomy odcinek. Stałe stężenie nie oznacza zatrzymania reakcji, lecz równowagę dynamiczną.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Czas, s

0

10

20

30

40

50

60

Liczba moli substancji C, mol

0,00

2,40

4,20

4,95

5,10

5,10

5,10

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Uwaga: Zdający nie musi zapisywać obliczeń.

Wykres spełniający warunki zadania:

• musi ilustrować zmiany stężenia substancji C w przedziale <0 s, 60 s>.

• musi rozpoczynać się w punkcie (0; 0) i przechodzić przez punkty (10; 2,40) oraz (20; 4,20),

a dla t = 30 s wykres musi przechodzić przez punkt o wartości z przedziału <4,80; 5,00>.

• w przedziale czasu <40, 60> musi być wykresem funkcji stałej o wartości z przedziału

<5,00; 5,20> (czyli odcinkiem poziomym).

• może być wykresem punktowym, pod warunkiem że zawiera 7 poprawnie zaznaczonych

punktów.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_08

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania