Zadanie 7 — maj 2019 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W reaktorze o stałej pojemności znajdowały się tlenek węgla(II) i para wodna zmieszane

w stosunku masowym 1 : 1, a sumaryczna liczba moli tych reagentów była równa 20.

Stężeniowa stała równowagi reakcji

CO (g) + H2O (g) ⇌ CO2 (g) + H2 (g)

w warunkach prowadzenia procesu wynosi 1.

Oblicz, ile moli wodoru znajdowało się w reaktorze po osiągnięciu stanu równowagi przez układ.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zamień stosunek masowy 1:1 na stosunek molowy z użyciem mas molowych.

Podpowiedź 2

Oznacz wspólny przyrost produktów przez x i skorzystaj z Kc = 1.

Podpowiedź 3

Po skróceniu x2 otrzymasz x = n0(CO)n0(H2O)/20; podaj około 4,8 mola wodoru.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

początkowa liczba moli

mH 2O : m CO = 1 : 1, stąd nH 2O · MH 2O = n CO · M CO

nH 2O : nCO = 28 : 18

nH 2O + nCO = 20 moli nH 2O = 12,2 mola … n CO = 7,8 mola

liczba moli

początkowa

reakcja

równowaga

CO

7,8

–x

7,8 – x

H2O

12,2

–x

12,2 – x

H2

0

x

x

CO2

0

x

x

Ponieważ V = const, działania na stężeniach są równoznaczne z działaniami na molach.

Kc = 1, stąd

[CO2][H2] = [CO][H2O]

x2 = (7,8 – x) (12,2 – x)

x2 = 7,8 · 12,2 – 7,8x – 12,2x + x2

x = n = 4,76 (mola) ≈ 4,8 (mola)

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie liczby

moli wodoru.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

lub

– podanie wyniku z błędną jednostką.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwagi:

• Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników

pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

• Za rozwiązanie, w którym zdający nie przedstawi toku rozumowania prowadzącego do

obliczenia początkowej liczby moli CO i H2O, należy przyznać 0 pkt.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Równe masy CO i H2O nie oznaczają równych liczb moli. Warunki 28n(CO) = 18n(H2O) i suma 20 mol dają około 7,826 mola CO oraz 12,174 mola wody. Dla postępu x otrzymujemy po x moli H2 i CO2.

Ponieważ Kc = 1 i objętości się skracają, x2 = (7,826 − x)(12,174 − x). Stąd x około 4,764 mola, czyli około 4,8 mola H2. Nie zaokrąglamy składu początkowego do równych udziałów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

początkowa liczba moli

mH 2O : m CO = 1 : 1, stąd nH 2O · MH 2O = n CO · M CO

nH 2O : nCO = 28 : 18

nH 2O + nCO = 20 moli nH 2O = 12,2 mola … n CO = 7,8 mola

liczba moli

początkowa

reakcja

równowaga

CO

7,8

–x

7,8 – x

H2O

12,2

–x

12,2 – x

H2

0

x

x

CO2

0

x

x

Ponieważ V = const, działania na stężeniach są równoznaczne z działaniami na molach.

Kc = 1, stąd

[CO2][H2] = [CO][H2O]

x2 = (7,8 – x) (12,2 – x)

x2 = 7,8 · 12,2 – 7,8x – 12,2x + x2

x = n = 4,76 (mola) ≈ 4,8 (mola)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2019_05_glowny_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania