Zadanie 30.3 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 30.

Aldehydy i ketony ulegają reakcji z wodą, w wyniku czego tworzą diole. Ta reakcja – nazywana

reakcją hydratacji – jest odwracalna, a jej wydajność zależy od struktury związku

karbonylowego, np. wodny roztwór metanalu zawiera 0,1% aldehydu i 99,9% produktu jego

hydratacji, ale wodny roztwór propanonu zawiera 99,9% ketonu i 0,1% diolu (w temperaturze

około 20 ºC). Propanon reaguje z wodą zgodnie z równaniem:

Informacja do zadania 30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.Informacja do zadania 30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.

Oceń, czy prowadzenie reakcji hydratacji propanonu w obecności mocnej zasady skutkuje większą zawartością diolu w mieszaninie poreakcyjnej (w temperaturze około

20 ºC). Odpowiedź uzasadnij.

Ocena: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, czy OH− zużywa się w sumarycznym równaniu reakcji.

Podpowiedź 2

Substancja odtwarzana w mechanizmie może zmieniać szybkość bez zmiany K.

Podpowiedź 3

Odpowiedz NIE: zasada katalizuje hydratację, ale nie zwiększa równowagowego udziału diolu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ocena: Nie (wpływa.)

Uzasadnienie: Jony hydroksylowe pełnią funkcję katalizatora, a więc wpływają jedynie na

szybkość reakcji, a nie na jej równowagę.

lub

Jony hydroksylowe nie są ani substratem, ani produktem reakcji.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną ocenę i poprawne uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jony OH− uczestniczą w etapach mechanizmu, ale odtwarzają się w jego końcowej części, więc działają jako katalizator. Przy stałej temperaturze przyspieszają osiąganie równowagi w obu kierunkach, nie zmieniając jej położenia.

Nie uzyskujemy zatem większej równowagowej zawartości diolu przez sam dodatek katalizatora zasadowego. Odpowiadamy NIE. Większa szybkość powstawania produktu na początku nie jest tym samym co większa wydajność po osiągnięciu równowagi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ocena: Nie (wpływa.)

Uzasadnienie: Jony hydroksylowe pełnią funkcję katalizatora, a więc wpływają jedynie na

szybkość reakcji, a nie na jej równowagę.

lub

Jony hydroksylowe nie są ani substratem, ani produktem reakcji.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_30.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania