Zadanie 15 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 15–16.

Do probówki ze stałym etanianem (octanem) sodu dodano kwas siarkowy(VI)

i zawartość naczynia ogrzano. U wylotu próbówki wyczuwalny był charakterystyczny ostry

zapach.

Napisz, czy użycie do przeprowadzenia opisanego doświadczenia kwasu ortofosforowego(V) zamiast kwasu siarkowego(VI) pozwoli na zaobserwowanie podobnych efektów.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównuj moc nowego odczynnika z mocą kwasu etanowego, nie tylko z H2SO4.

Podpowiedź 2

Większa pierwsza stała dysocjacji H3PO4 umożliwia protonowanie etanianu.

Podpowiedź 3

Odpowiedz TAK; podobny efekt wynika z uwalniania kwasu etanowego po ogrzaniu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym

kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia

od stałej dysocjacji kwasu octowego).

Uwaga! Uzasadnienie nie jest wymagane, ale jeśli jest, to musi być ono poprawne.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną odpowiedź.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas ortofosforowy(V) jest w pierwszym etapie dysocjacji mocniejszy od kwasu etanowego, więc może uwalniać go z etanianu sodu. Po ogrzaniu można zaobserwować podobny efekt związany z lotnym kwasem etanowym.

Odpowiadamy TAK. Nie trzeba, aby zastępujący odczynnik był równie mocny jak kwas siarkowy(VI): istotna jest jego relacja do kwasu wypieranego z soli. Nie nazywamy przy tym kwasu fosforowego mocnym kwasem w sensie pełnej dysocjacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym

kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia

od stałej dysocjacji kwasu octowego).

Uwaga! Uzasadnienie nie jest wymagane, ale jeśli jest, to musi być ono poprawne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_15

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania