Zadanie 21 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 20–22.

Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod

działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się

w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek

przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III).

Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,

Warszawa 2001.

Utlenianie wodorotlenku niklu(II) do wodorotlenku niklu(III) za pomocą chloranu(I) sodu

przebiega w środowisku wodnym zgodnie ze schematem:

Ni(OH)2 (s) + ClO− (aq) + H2O → Ni(OH)3 (s) + Cl− (aq)

Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej reakcji. Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza w tej reakcji.

Równanie procesu redukcji:

Równanie procesu utleniania:

Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza =

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal stopnie utlenienia chloru i niklu przed reakcją oraz po niej.

Podpowiedź 2

Chlor przyjmuje dwa elektrony, a jeden atom niklu oddaje jeden.

Podpowiedź 3

Zapisz obie półreakcje w środowisku zasadowym i zastosuj dwa mole Ni(OH)2 na mol ClO−.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie procesu redukcji:

ClO− + H2O + 2e− → Cl− + 2OH−

lub

ClO− + 2H+ + 2e− → Cl− + H2O

Równanie procesu utleniania:

Ni(OH)2 + OH− → Ni(OH)3 + e−

lub

Ni(OH)2 + H2O → Ni(OH)3 + H+ + e−   (| × 2)

lub

Ni(OH)2 + 2H2O → Ni(OH)3 + H3O+ + e−   (| × 2)

Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 2 : 1 lub 2.

Uwaga! Równanie procesu utleniania prowadzącego do powstania NiO(OH) należy uznać za poprawne.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania oraz poprawne określenie stosunku molowego reduktora

do utleniacza.

1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji

i równania procesu utleniania, ale błędne określenie stosunku molowego reduktora do

utleniacza lub brak określenia tego stosunku.

lub

za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania tylko jednego procesu

(redukcji albo utleniania) i poprawne określenie stosunku molowego reduktora do

utleniacza.

0 p. – za odpowiedź niepełną, np. za poprawne określenie jedynie stosunku molowego

reduktora i utleniacza, lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Jon chloranowy(I) redukuje się do chlorkowego: ClO− + H2O + 2e− → Cl− + 2OH−. Nikiel w Ni(OH)2 utlenia się z II do III: Ni(OH)2 + OH− → Ni(OH)3 + e−.

Drugie równanie mnożymy przez dwa, aby zbilansować elektrony. Reduktorem jest wodorotlenek niklu(II), a utleniaczem jon chloranowy(I). Nie mylimy liczby elektronów przyjmowanych przez chlor z liczbą atomów niklu w jednej jednostce wodorotlenku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie procesu redukcji:

ClO− + H2O + 2e− → Cl− + 2OH−

lub

ClO− + 2H+ + 2e− → Cl− + H2O

Równanie procesu utleniania:

Ni(OH)2 + OH− → Ni(OH)3 + e−

lub

Ni(OH)2 + H2O → Ni(OH)3 + H+ + e−   (| × 2)

lub

Ni(OH)2 + 2H2O → Ni(OH)3 + H3O+ + e−   (| × 2)

Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 2 : 1 lub 2.

Uwaga! Równanie procesu utleniania prowadzącego do powstania NiO(OH) należy uznać za poprawne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_21

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania