Zadanie 13 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–13.

Do wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego) o określonej objętości, ale o nieznanym stężeniu, dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu o znanym stężeniu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. W ten sposób przeprowadzono tzw. miareczkowanie pehametryczne, które jest jedną z metod analizy ilościowej. W czasie doświadczenia zachodziła reakcja opisana równaniem:

Równanie reakcji kwasu octowego z wodorotlenkiem sodu — CKE.

Zestaw użyty w tym doświadczeniu przedstawiono na poniższym schemacie, a otrzymane wyniki miareczkowania umieszczono na wykresie.

Zestaw do miareczkowania i kompletny wykres pH w zależności od objętości NaOH — CKE.

Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli NaOH równa liczbie moli CH3COOH w roztworze wziętym do analizy, w układzie został osiągnięty punkt równoważnikowy. Ustalono, że w opisanym doświadczeniu pH w punkcie równoważnikowym było równe 9.

Podaj wzór jonu, którego stężenie jest największe w roztworze otrzymanym po dodaniu

18 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu do analizowanego roztworu kwasu etanowego.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź położenie 18 cm3 względem punktu równoważnikowego.

Podpowiedź 2

Policz źródła jonów Na+: sól po zobojętnieniu oraz nadmiar zasady.

Podpowiedź 3

Z bilansu ładunku wynika przewaga stężenia Na+ nad każdym anionem osobno; podaj wzór Na+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Na+

Uwaga! Jeśli zdający zamiast wzoru jonu poda jego nazwę, należy przyznać 0 pkt.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne podanie wzoru jonu, którego stężenie w roztworze jest największe.

0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po dodaniu 18 cm3 roztworu NaOH układ znajduje się za punktem równoważnikowym. Jony sodu pochodzą z całej dodanej zasady: towarzyszą zarówno anionom etanianowym powstałej soli, jak i pozostałym jonom OH−.

Ich stężenie przewyższa stężenie każdego z tych anionów z osobna, zgodnie z bilansem ładunku. Wskazujemy Na+. Wysokie pH nie oznacza, że OH− jest najliczniejszym jonem w mieszaninie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Na+

Uwaga! Jeśli zdający zamiast wzoru jonu poda jego nazwę, należy przyznać 0 pkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania