Zadanie 12 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–13.

Do wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego) o określonej objętości, ale o nieznanym stężeniu, dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu o znanym stężeniu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. W ten sposób przeprowadzono tzw. miareczkowanie pehametryczne, które jest jedną z metod analizy ilościowej. W czasie doświadczenia zachodziła reakcja opisana równaniem:

Równanie reakcji kwasu octowego z wodorotlenkiem sodu — CKE.

Zestaw użyty w tym doświadczeniu przedstawiono na poniższym schemacie, a otrzymane wyniki miareczkowania umieszczono na wykresie.

Zestaw do miareczkowania i kompletny wykres pH w zależności od objętości NaOH — CKE.

Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli NaOH równa liczbie moli CH3COOH w roztworze wziętym do analizy, w układzie został osiągnięty punkt równoważnikowy. Ustalono, że w opisanym doświadczeniu pH w punkcie równoważnikowym było równe 9.

Uzupełnij poniższe zdanie – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do procesu zachodzącego w roztworze.

W opisanym doświadczeniu odczyn roztworu w punkcie równoważnikowym jest

(kwasowy / obojętny / zasadowy).

Uzasadnienie:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal, jaka sól pozostaje po stechiometrycznym zobojętnieniu słabego kwasu.

Podpowiedź 2

Anion pochodzący od słabego kwasu może przyjąć proton od wody.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij zasadowe pH hydrolizą etanianu z wytworzeniem OH−, bez powoływania się na nadmiar NaOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Uzasadnienie:

W wyniku reakcji jonów octanowych z cząsteczkami wody wzrasta stężenie jonów

wodorotlenkowych.

lub

Zachodzi dysocjacja zasadowa jonu octanowego.

lub

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Ponieważ (w punkcie równoważnikowym) obecne są niezdysocjowane cząsteczki kwasu i jest

nadmiar jonów OH−.

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zdania i uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W punkcie równoważnikowym kwas etanowy i NaOH zostały zmieszane w ilościach stechiometrycznych. Nie ma więc nadmiaru dodanej mocnej zasady, lecz roztwór zawiera etanian sodu.

Aniony etanianowe reagują z wodą, tworząc kwas etanowy i OH−, dlatego pH przekracza 7. Wyjaśnienie zasadowości musi wskazywać hydrolizę anionu słabego kwasu; samo słowo zobojętnianie nie określa odczynu otrzymanej soli.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Uzasadnienie:

W wyniku reakcji jonów octanowych z cząsteczkami wody wzrasta stężenie jonów

wodorotlenkowych.

lub

Zachodzi dysocjacja zasadowa jonu octanowego.

lub

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Ponieważ (w punkcie równoważnikowym) obecne są niezdysocjowane cząsteczki kwasu i jest

nadmiar jonów OH−.

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_12

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania