Zadanie 5 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–6.

W wysokiej temperaturze węgiel reaguje z tlenkiem węgla(IV) i ustala się równowaga

chemiczna:

CO2 (g) + C (s) ⇌ 2CO (g)

Objętościową zawartość procentową CO i CO2 w gazie pozostającym w równowadze

z węglem w zależności od temperatury (pod ciśnieniem atmosferycznym 1013 hPa)

przedstawiono na poniższym wykresie.

Informacja do zadań 5–6. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 4.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Oceń, czy reakcja pomiędzy tlenkiem węgla(IV) i węglem jest procesem endo- czy egzoenergetycznym. Odpowiedź uzasadnij.

Zadanie 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź, którego gazu udział procentowy rośnie po ogrzaniu.

Podpowiedź 2

Wzrost udziału produktu wskazuje, że podwyższenie temperatury sprzyja reakcji wprost.

Podpowiedź 3

Nazwij reakcję endoenergetyczną i uzasadnij to wzrostem równowagowej zawartości CO.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Przemiana jest procesem endoenergetycznym. Wraz ze wzrostem temperatury wzrasta

zawartość (a więc stężenie) CO, czyli zwiększa się wydajność reakcji.

lub

Przemiana jest procesem endoenergetycznym. Wraz ze wzrostem temperatury wzrasta procent

objętościowy CO.

lub

Przemiana jest procesem endoenergetycznym, ponieważ im wyższa temperatura tym więcej

CO w mieszaninie równowagowej.

Uwaga! Stwierdzenie: ∆H > 0 nie jest uzasadnieniem.

Uwaga! Za uzasadnienie zawierające stwierdzenie, że wraz ze wzrostem temperatury wzrasta

objętość CO, należy przyznać 0 punktów.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie, czy opisana przemiana jest procesem egzoenergetycznym, czy

endoenergetycznym, wraz z uzasadnieniem, które odwołuje się do kierunku zmiany

wydajności reakcji pod wpływem zmiany temperatury.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Ze wzrostem temperatury na wykresie rośnie procent objętościowy CO w mieszaninie równowagowej. Ogrzanie sprzyja więc reakcji CO2 + C ⇌ 2CO prowadzącej do produktu, co świadczy o jej endoenergetyczności.

Uzasadnienie opieramy na zmianie składu, nie na samym zwiększeniu objętości gazu podczas ogrzewania. Sam zapis dodatniego ΔH bez powiązania z wykresem nie wyjaśnia kierunku obserwowanej zmiany.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Przemiana jest procesem endoenergetycznym. Wraz ze wzrostem temperatury wzrasta

zawartość (a więc stężenie) CO, czyli zwiększa się wydajność reakcji.

lub

Przemiana jest procesem endoenergetycznym. Wraz ze wzrostem temperatury wzrasta procent

objętościowy CO.

lub

Przemiana jest procesem endoenergetycznym, ponieważ im wyższa temperatura tym więcej

CO w mieszaninie równowagowej.

Uwaga! Stwierdzenie: ∆H > 0 nie jest uzasadnieniem.

Uwaga! Za uzasadnienie zawierające stwierdzenie, że wraz ze wzrostem temperatury wzrasta

objętość CO, należy przyznać 0 punktów.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania