Kwas jabłkowy ogrzewany bez dostępu powietrza ulega procesowi dehydratacji. W tej reakcji
powstają kwasy fumarowy i maleinowy oraz woda. Kwasy fumarowy i maleinowy należą do
grupy nienasyconych kwasów dikarboksylowych i są względem siebie izomerami
geometrycznymi.
Kwas fumarowy ma nazwę systematyczną: kwas trans-butenodiowy.
Uzupełnij poniższy schemat tak, aby otrzymać równanie opisanej reakcji dehydratacji kwasu jabłkowego. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych i uwzględnij powstanie dwóch izomerów geometrycznych.

… kwas maleinowy … kwas fumarowy
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zlokalizuj atomy, z których usuwana jest woda podczas tworzenia wiązania podwójnego.
Podpowiedź 2
Maleinowy oznacza układ cis, a fumarowy układ trans grup karboksylowych.
Podpowiedź 3
W obu polach narysuj kwas but-2-enodiowy, różnicując położenie grup COOH względem wiązania podwójnego.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dehydratacja kwasu jabłkowego usuwa wodę i tworzy wiązanie podwójne pomiędzy środkowymi atomami węgla. Możliwe są dwa układy przestrzenne grup karboksylowych: po tej samej stronie w kwasie maleinowym i po przeciwnych stronach w kwasie fumarowym.
W schemacie dla dwóch cząsteczek substratu wpisujemy po jednej cząsteczce każdego izomeru oraz dwie cząsteczki wody. Nie traktujemy produktów jako związków o różnej łączności atomów; to izomery geometryczne.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
