Zadanie 26 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Teoria kwasów i zasad Brønsteda opisuje właściwości kwasowo-zasadowe substancji nie

tylko w roztworach wodnych, ale także w roztworach innych rozpuszczalników

umożliwiających wymianę protonu między tworzącymi je drobinami. Na właściwości

kwasowo-zasadowe substancji rozpuszczonej istotny wpływ ma powinowactwo cząsteczek

rozpuszczalnika do protonu. Zależnie od właściwości rozpuszczalnika rozpuszczana

substancja może się stać kwasem albo zasadą.

Na podstawie: W. Ufnalski, Równowagi jonowe, Warszawa 2004.

Uzupełnij tabelę – wpisz wzory sprzężonych kwasów lub zasad Brønsteda.

Sprzężona para

kwas

zasada

NH 3

 
 

NH 3

H 2PO4−

 
 

H 2PO4−

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W każdej parze dołącz albo odejmij tylko jeden H+.

Podpowiedź 2

Sprawdź jednocześnie zmianę liczby atomów wodoru i zmianę ładunku.

Podpowiedź 3

Uzupełnij pary NH3/NH2−, NH4+/NH3, H2PO4−/HPO42− oraz H3PO4/H2PO4− w wymaganym porządku.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Sprzężona para

kwas

zasada

NH 3

NH 2−

NH 4+

NH 3

H 2PO4−

HPO42−

H 3PO 4

H 2PO4−

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Sprzężony kwas i zasada różnią się dokładnie jednym protonem. Kwas sprzężony z NH2− to NH3, a zasada sprzężona z NH4+ to również NH3.

Dla par fosforanowych H2PO4− oddaje proton, tworząc HPO42−, a H3PO4 po oddaniu protonu tworzy H2PO4−. Każdorazowo wraz z utratą H+ ładunek zmniejsza się o jeden. Nie dodajemy ani nie usuwamy całej grupy wodorotlenkowej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Sprzężona para

kwas

zasada

NH 3

NH 2−

NH 4+

NH 3

H 2PO4−

HPO42−

H 3PO 4

H 2PO4−

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_26

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania