Źródło
Informacja do zadań 33–34.

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji kwasu winowego z metanolem użytym w nadmiarze w środowisku stężonego kwasu siarkowego(VI).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz grupy karboksylowe zdolne do estryfikacji metanolem. Oddziel je od alkoholowych OH.
Podpowiedź 2
Kwas winowy ma dwie grupy karboksylowe, więc nadmiar metanolu prowadzi do diestru. Środkowe grupy OH pozostają.
Podpowiedź 3
Narysuj winian dimetylu z estrami na obu końcach, zachowując dwie grupy hydroksylowe przy środkowych węglach. Nie metyluj wszystkich atomów tlenu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie produktu reakcji.
0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas winowy zawiera dwie grupy karboksylowe i dwie alkoholowe grupy hydroksylowe. W reakcji z nadmiarem metanolu w kwasowym środowisku estryfikacji ulegają obie grupy karboksylowe, tworząc ester dimetylowy. Dwie środkowe grupy hydroksylowe zachowujemy.
Nie zastępujemy wszystkich OH grupami metylowymi: estryfikacja dotyczy określonej funkcji, nie dowolnego połączenia O–H. W produkcie na obu końcach powinny być grupy estru metylowego, a szkielet czterowęglowy i konfiguracje środkowych atomów pozostają niezmienione. Nadmiar alkoholu sprzyja pełniejszemu zestryfikowaniu obu miejsc zamiast zatrzymania się na monoestrze.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
