Zadanie 24 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 24–25.

W wysokiej temperaturze może zachodzić rozkład metanu na substancje proste zgodnie

z równaniem:

CH 4(g)⇌C(s)+2H 2(g)

Miarą wydajności tej reakcji jest równowagowy stopień przemiany metanu x, który wyraża

się wzorem:

Informacja do zadań 24–25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

W tym wzorze n0[CH 4] oznacza początkową liczbę moli metanu, a n[CH4] – liczbę moli

tego gazu pozostałego po ustaleniu się stanu równowagi. Poniżej przedstawiono zależność

równowagowego stopnia przemiany metanu x od temperatury dla trzech wartości ciśnienia.

Informacja do zadań 24–25. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

x

Na podstawie: P. Schmidt-Szałowski, M. Szafran, E. Bobryk, J. Sentek,

Technologia chemiczna. Przemysł nieorganiczny, Warszawa 2013.

Określ, czy ΔH opisanej reakcji rozkładu metanu jest większa od zera, czy – mniejsza od zera. Odpowiedź uzasadnij.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj punkty tej samej krzywej ciśnienia. Ustal, czy ogrzanie zwiększa ilość produktów równowagowych.

Podpowiedź 2

Większy stopień przemiany po ogrzaniu oznacza, że rozkład pobiera ciepło.

Podpowiedź 3

Wskaż ΔH > 0 i uzasadnij rosnącą równowagową przemianą metanu z temperaturą. Nie uzasadniaj wyłącznie potrzebą ogrzewania.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• Dla reakcji rozkładu metanu ΔH > 0, ponieważ wydajność tej reakcji wzrasta ze wzrostem

temperatury.

• ΔH tej reakcji jest większa od zera, ponieważ im wyższa jest temperatura, tym

równowagowy stopień przemiany jest większy.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne określenie, czy dla opisanej reakcji ΔH < 0, czy ΔH > 0 i poprawne

uzasadnienie odwołujące się do stopnia przemiany metanu lub wydajności procesu.

0 p. – za inną odpowiedź lub brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Na wykresie przy ustalonym ciśnieniu stopień przemiany metanu rośnie wraz z temperaturą. Dostarczanie ciepła sprzyja więc kierunkowi rozkładu, co oznacza proces endoenergetyczny i ΔH > 0.

Nie można wywnioskować znaku tylko z tego, że reakcja wymaga wysokiej temperatury: wysoka temperatura może być potrzebna także do pokonania bariery aktywacji innych procesów. Tutaj rozstrzygająca jest zależność równowagowego składu od temperatury. W odpowiedzi trzeba połączyć dodatni znak z konkretnym wzrostem wydajności lub stopnia przemiany po ogrzaniu, zachowując to samo ciśnienie podczas porównania.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

• Dla reakcji rozkładu metanu ΔH > 0, ponieważ wydajność tej reakcji wzrasta ze wzrostem

temperatury.

• ΔH tej reakcji jest większa od zera, ponieważ im wyższa jest temperatura, tym

równowagowy stopień przemiany jest większy.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_24

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania