Zadanie 22 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) alkenów A i B. Wyjaśnij, dlaczego alken B nie występuje w postaci izomerów geometrycznych cis–trans.

Wzór alkenu A

Wzór alkenu B

  

Wyjaśnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Usuń HCl z produktu, rozważając różne sąsiednie miejsca utworzenia C=C. Następnie sprawdź warunek cis–trans.

Podpowiedź 2

A ma wiązanie wewnętrzne i różne podstawniki po obu stronach. B ma końcowe CH2 oraz dwie równoważne grupy etylowe przy drugim węglu.

Podpowiedź 3

Narysuj 3-metylopent-2-en i 2-etylobut-1-en. Brak cis–trans B uzasadnij jednakowymi podstawnikami, nie samym rozgałęzieniem.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wzór alkenu A

Wzór alkenu B

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 17.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 17.

Uwaga: w przypadku alkenu A zdający może narysować wzór jednego z izomerów

geometrycznych.

Wyjaśnienie, np.:

• Przy każdym z atomów o hybrydyzacji sp2 są dwa identyczne podstawniki.

• Ponieważ przy jednym z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym są dwa

identyczne podstawniki (dwie identyczne grupy alkilowe).

• Ponieważ przy jednym z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym są dwa

identyczne podstawniki (dwa atomy wodoru).

Uwaga: przy poprawnym szkielecie węglowym węglowodoru B i poprawnym uzasadnieniu

należy przyznać 1 pkt.

Zasady oceniania

2 p. – za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) alkenów A i B i za

poprawne wyjaśnienie.

1 p. – za poprawne napisanie wzorów półstrukturalnych (grupowych) alkenów A i B i błędne

Zasady oceniania 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Produkt addycji HCl ma szkielet 3-metylopentanu i chlor przy jego trzeciorzędowym węglu. Odtwarzając możliwe sąsiednie C=C, otrzymujemy A: 3-metylopent-2-en oraz B: 2-etylobut-1-en. Pierwszy ma po dwa różne podstawniki przy każdym węglu podwójnego wiązania, więc może występować jako cis–trans.

W drugim terminalny węgiel ma dwa wodory, a drugi dwa jednakowe etyle, dlatego warunek izomerii geometrycznej nie jest spełniony. Wzory sprawdzamy również pod kątem sześciu atomów węgla i uzyskania wskazanego głównego produktu zgodnie z orientacją addycji. Brak izomerii uzasadniamy konkretnymi identycznymi podstawnikami.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wzór alkenu A

Wzór alkenu B

Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 17.Wzór lub schemat w komórce tabeli CKE, strona 17.

Uwaga: w przypadku alkenu A zdający może narysować wzór jednego z izomerów

geometrycznych.

Wyjaśnienie, np.:

• Przy każdym z atomów o hybrydyzacji sp2 są dwa identyczne podstawniki.

• Ponieważ przy jednym z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym są dwa

identyczne podstawniki (dwie identyczne grupy alkilowe).

• Ponieważ przy jednym z atomów węgla połączonych wiązaniem podwójnym są dwa

identyczne podstawniki (dwa atomy wodoru).

Uwaga: przy poprawnym szkielecie węglowym węglowodoru B i poprawnym uzasadnieniu

należy przyznać 1 pkt.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_22

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania