Źródło
Informacja do zadań 20–21.
Ozon, odczynnik utleniający, ma zdolność rozszczepiania wiązania podwójnego.
W niskiej temperaturze ozon szybko przyłącza się do wiązań podwójnych, w wyniku czego
daje cykliczne produkty pośrednie, które ulegają przegrupowaniu do ozonków. Ostatecznym

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2005.
Pewien związek organiczny ma następujący wzór półstrukturalny (grupowy):

półstrukturalny (grupowy) węglowodoru, który – poddany ozonolizie – utworzył tylko jeden produkt końcowy o nazwie etanal.

Numer, którym oznaczono wzór wybranego związku: …
Wzór węglowodoru, który – poddany ozonolizie – utworzył etanal jako jedyny produkt:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla dialdehydu połącz ponownie końce karbonylowe w C=C i policz pierścień. Dla etanalu złącz dwa jednakowe fragmenty.
Podpowiedź 2
Pierwszy produkt wymaga cykloheksenu. Drugi wymaga symetrycznego alkenu czterowęglowego.
Podpowiedź 3
Wpisz III i narysuj but-2-en. Jeden cykloalken może dać jedną cząsteczkę z dwiema grupami aldehydowymi.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uwaga: zdający może narysować wzór jednego z izomerów geometrycznych.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie numeru, którym oznaczono wzór związku oraz za poprawne
napisanie wzoru węglowodoru.
0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dialdehyd z czterema grupami metylenowymi między końcami powstaje przez otwarcie sześcioczłonowego pierścienia z jednym C=C. Wśród rysunków jest to cykloheksen III. Jego wiązanie podwójne po przecięciu daje dwa końce aldehydowe tej samej cząsteczki, nie dwa niezależne produkty.
Aby otrzymać wyłącznie etanal z alkenu łańcuchowego, obie strony C=C muszą być równoważnymi fragmentami z wodorem i metylem. Odpowiada temu but-2-en; można narysować dowolny jego izomer geometryczny. Nie wybieramy but-1-enu, bo dałby dwa różne aldehydy, a nie sam etanal.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uwaga: zdający może narysować wzór jednego z izomerów geometrycznych.