Źródło
Informacja do zadań 20–21.
Ozon, odczynnik utleniający, ma zdolność rozszczepiania wiązania podwójnego.
W niskiej temperaturze ozon szybko przyłącza się do wiązań podwójnych, w wyniku czego
daje cykliczne produkty pośrednie, które ulegają przegrupowaniu do ozonków. Ostatecznym

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2005.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przetnij C=C i zachowaj po obu stronach wszystkie przyłączone grupy. Następnie dodaj C=O przy dawnych atomach wiązania.
Podpowiedź 2
Węgiel bez wodoru daje keton, a węgiel z wodorem aldehyd. Fragmenty mają cztery i pięć atomów węgla.
Podpowiedź 3
Podaj butan-2-on i pentanal. Sprawdź bilans dziewięciu atomów węgla.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
butanon i pentanal
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne podanie nazw systematycznych dwóch związków – końcowych
produktów reakcji ozonolizy.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Ozonoliza rozrywa jedyne wiązanie C=C i zamienia oba jego atomy węglowe w atomy grup karbonylowych. Po lewej stronie jeden z tych atomów ma grupę metylową i etylową, więc powstaje butan-2-on. Po prawej ma wodór i łańcuch butylowy, więc powstaje pentanal.
Suma węgli produktów wynosi 4+5 = 9, zgodnie z całym substratem. Warunki redukującego zakończenia ozonolizy pozwalają zachować aldehyd, bez dopisywania dalszego utlenienia do kwasu. Nie przecinamy zwykłego wiązania obok C=C ani nie gubimy metylowego rozgałęzienia przy pierwszym atomie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
butanon i pentanal