Źródło
Informacja do zadań 5–6.
Reakcja syntezy amoniaku przebiega zgodnie z równaniem:
W poniższej tabeli zestawiono wartości stałej równowagi reakcji syntezy amoniaku
w różnych temperaturach.
Temperatura, K | 673 | 723 | 773 | 823 | 873 |
|---|---|---|---|---|---|
Stała równowagi | 1,82⋅10−4 | 4,68⋅10−5 | 1,48⋅10−5 | 5,25⋅10−6 | 2,14⋅10−6 |
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Przeanalizuj dane dotyczące syntezy amoniaku. Następnie uzupełnij zdania wyrażeniami spośród podanych poniżej.
zmaleje … wzrośnie … się nie zmieni
Jeżeli w układzie będącym w stanie równowagi nastąpi wzrost temperatury w warunkach
izobarycznych (p = const), to wydajność reakcji syntezy amoniaku
… , natomiast przy wzroście ciśnienia w warunkach izotermicznych
(T = const) wydajność tego procesu … Jeżeli zmaleje temperatura
w układzie, to szybkość reakcji syntezy amoniaku …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W pierwszych dwóch lukach analizuj równowagę, a w trzeciej szybkość reakcji.
Podpowiedź 2
Ogrzewanie zmniejsza K, sprężanie sprzyja mniejszej liczbie moli gazów, a chłodzenie spowalnia reakcję.
Podpowiedź 3
Wpisz zmaleje, wzrośnie, zmaleje. Korzystna temperatura równowagowa nie musi być korzystna dla szybkości.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z tabeli wynika, że ogrzewanie obniża stałą równowagi syntezy amoniaku, więc zmniejsza równowagową wydajność. Sprężanie przy tej samej temperaturze sprzyja stronie o mniejszej liczbie moli gazowych: z czterech moli substratów powstają dwa mole NH3, dlatego wydajność wzrasta. Oziębienie wprawdzie sprzyja równowadze syntezy, ale zmniejsza szybkość reakcji.
Kolejne uzupełnienia to zmaleje, wzrośnie, zmaleje. Ostatnia luka pyta o inną wielkość niż dwie pierwsze. Trzeba rozdzielić termodynamikę i kinetykę, aby nie przenieść korzystnego wpływu niższej temperatury na wydajność bezpośrednio na szybkość.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
