Zadanie 33 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

W wyniku chlorowania dwóch izomerycznych alkanów (oznaczonych umownie literami A

i B) otrzymano dichloropochodne: z izomeru A – sześć izomerycznych produktów o wzorze

C4H8Cl2, a z izomeru B – trzy izomeryczne produkty o wzorze C4H8Cl2.

Podaj wzory półstrukturalne (grupowe) izomerów A i B.

Izomer A: … Izomer B: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wypisz dwa szkielety C4H10. Uwzględnij równocenność pozycji po odbiciu lub obrocie cząsteczki.

Podpowiedź 2

Prosty butan daje sześć różnych układów dwóch chlorów. Symetria 2-metylopropanu ogranicza ich liczbę do trzech.

Podpowiedź 3

Narysuj A jako butan, a B jako 2-metylopropan. Nie mnoż liczby konstytucyjnych produktów przez możliwą stereoizomerię.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 33 — oryginalny fragment CKE, s.20

Zasady oceniania

1 p. – za podanie poprawnych wzorów półstrukturalnych (grupowych) dwóch izomerów.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dwa izomery alkanu o czterech atomach węgla to butan i 2-metylopropan. Liczbę dichloropochodnych liczymy według różnych położeń dwóch chlorów, uwzględniając symetrię szkieletu. W butanie możliwe układy konstytucyjne to 1,1; 1,2; 1,3; 1,4; 2,2 i 2,3, czyli sześć.

W rozgałęzionym izomerze wiele pozycji jest równocennych i pozostają trzy układy. A jest więc butanem, B 2-metylopropanem. Zadanie liczy różne połączenia atomów, bez dodatkowego mnożenia przez enancjomery poszczególnych produktów. Nie odczytujemy liczby produktów jako liczby różnych pojedynczych atomów wodoru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 33 — oryginalny fragment CKE, s.20
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_33

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania