Źródło
Informacja do zadań 18–20.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie.

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji zachodzącej w probówce I oraz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej w probówce II.
Probówka I:
Probówka II:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla I uwzględnij CO2 rozpuszczony w wodzie i powstanie wodorowęglanu. Dla II usuń jony obserwatory.
Podpowiedź 2
Fenolan przechodzi w fenol, a węglan z dwoma H+ w CO2 i wodę.
Podpowiedź 3
Zapisz I cząsteczkowo: fenolan sodu + CO2 + H2O → fenol + NaHCO3. W II użyj CO32− + 2H+ → CO2 + H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji I w formie cząsteczkowej i równania reakcji II
w formie jonowej skróconej.
0 p. – za błędne napisanie jednego lub obu równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne
współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub odpowiedź niepełną
albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W I kwas węglowy powstający z CO2 i wody przekazuje proton fenolanowi sodu. Cząsteczkowo zapisujemy fenolan sodu + CO2 + H2O → fenol + NaHCO3, zachowując wymagane wzory organiczne. W II wystarcza jonowy bilans węglanu z kwasem: CO32− + 2H+ → CO2 + H2O.
Wariant z H3O+ wymaga trzech wód po stronie produktów. Nie zapisujemy rozkładu węglanu przez samą wodę jako źródła gazu. Dwa równania mają celowo różne formy: pierwsze cząsteczkową, drugie skróconą jonową. Należy zachować tę różnicę mimo podobnego mechanizmu przekazania protonu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
