Źródło
Informacja do zadań 12–14.
W celu identyfikacji zawartości dwóch probówek, z których jedna zawierała wodny roztwór
wodorotlenku sodu, a druga – wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), przeprowadzono
doświadczenie. Do obu badanych roztworów dodano wodne roztwory soli: manganianu(VII)
potasu i siarczanu(IV) sodu.
Napisz, jakich objawów reakcji powinno się oczekiwać bezpośrednio po dodaniu roztworów obu soli do probówki z roztworem wodorotlenku sodu, a jakich – po dodaniu roztworów obu soli do probówki z roztworem kwasu siarkowego(VI). W opisie uwzględnij barwę zawartości probówek po reakcji.
Probówka z roztworem wodorotlenku sodu:
Probówka z roztworem kwasu siarkowego(VI):
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przyporządkuj produkty redukcji KMnO4 do środowiska silnie zasadowego i kwasowego.
Podpowiedź 2
Manganian(VI) jest zielony, a Mn2+ bardzo słabo zabarwiony. Środowisko różnicuje produkty mimo tego samego reduktora.
Podpowiedź 3
Dla NaOH opisz zielony roztwór, dla H2SO4 odbarwienie. Uwzględnij moment obserwacji wskazany w zadaniu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka z roztworem wodorotlenku sodu:
• Otrzymamy roztwór barwy zielonej.
• Roztwór w probówce zmieni barwę na zieloną.
Probówka z roztworem kwasu siarkowego(VI):
• Otrzymamy bezbarwny roztwór.
• Roztwór manganianu(VII) potasu odbarwi się.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne opisanie obserwacji dla obu probówek.
0 p. – za podanie błędnych obserwacji lub odpowiedź niepełną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W obu probówkach siarczan(IV) redukuje manganian(VII), ale produkt zależy od środowiska. W silnie zasadowej probówce powstają zielone jony manganianowe(VI), więc zawartość staje się zielona. W kwasowej mangan przechodzi do Mn2+, a fioletowa barwa zanika, dając praktycznie bezbarwny roztwór.
Należy opisać stan bezpośrednio po dodaniu reagentów, zgodnie z poleceniem, bez zastępowania go późniejszymi przemianami. Nie przewidujemy w zasadowej probówce brunatnego MnO2 jako odpowiedzi tej próby: dla danych warunków wskazano inny produkt redukcji. Samo słowo „redukcja” nie jest obserwacją barwy.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka z roztworem wodorotlenku sodu:
• Otrzymamy roztwór barwy zielonej.
• Roztwór w probówce zmieni barwę na zieloną.
Probówka z roztworem kwasu siarkowego(VI):
• Otrzymamy bezbarwny roztwór.
• Roztwór manganianu(VII) potasu odbarwi się.