Zadanie 7 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Podczas ogrzewania w zamkniętym naczyniu o stałej pojemności mieszaniny tlenku

węgla(IV) i wodoru w temperaturze 850 °C ustaliła się równowaga reakcji

CO2 (g) + H2 (g) ⇌ CO (g) + H2O (g)

dla której stała równowagi K = 1.

Oblicz, jaki procent masy tlenku węgla(IV) ulegnie przemianie w tlenek węgla(II), jeżeli reakcji poddano 1 mol tlenku węgla(IV) i 5 moli wodoru.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zapisz ilości równowagowe z użyciem jednego postępu x. Produkty początkowo nie występowały.

Podpowiedź 2

K = 1 daje x2 = (1−x)(5−x). Po rozwinięciu wyrazy kwadratowe się skrócą.

Podpowiedź 3

Otrzymasz x = 5/6 mol z początkowego jednego mola CO2. Przelicz udział zużytego CO2 na 83,3%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Z równania wynika, że w reakcji 1 mola CO2 z 1 molem H2 powstaje 1mol CO i 1mol H2O

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wyniku w procentach.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– niepodanie wyniku w procentach.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Niech x mol CO2 przereaguje z taką samą ilością H2. W równowadze jest 1−x mol CO2, 5−x mol H2 i po x mol CO oraz wody. Ponieważ sumy współczynników są równe, objętość skraca się w wyrażeniu K = x2/[(1−x)(5−x)] = 1.

Stąd x2 = 5−6x+x2, więc x = 5/6 mol. Uległo przemianie 83,3% początkowego CO2. Procent zużytej masy CO2 jest równy procentowi zużytych jego moli, bo porównujemy tę samą substancję przed i po reakcji. Nie jest to procent masy powstałego CO względem CO2.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Z równania wynika, że w reakcji 1 mola CO2 z 1 molem H2 powstaje 1mol CO i 1mol H2O

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 5.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania