Zadanie 39.2 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 39.

Informacja do zadania 39. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

W celu porównania właściwości acetamidu i mocznika przeprowadzono dwa doświadczenia

A i B zilustrowane na schemacie.

Doświadczenie A Doświadczenie B

Informacja do zadania 39. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Po zmieszaniu reagentów zawartość każdej probówki ogrzano. Stwierdzono, że we

wszystkich probówkach przebiegły reakcje chemiczne.

Oceń, które z przeprowadzonych doświadczeń (A czy B) można wykorzystać w celu odróżnienia acetamidu od mocznika, i uzasadnij swoje stanowisko. W uzasadnieniu odwołaj się do zmian możliwych do zaobserwowania w probówkach I i II (w wybranym doświadczeniu) i pozwalających na odróżnienie acetamidu od mocznika.

W celu odróżnienia acetamidu od mocznika należy przeprowadzić doświadczenie …

Uzasadnienie:

Probówka I:

Probówka II:

Zadanie 39.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj produkty hydrolizy acetamidu i mocznika osobno w kwasie oraz w zasadzie.

Podpowiedź 2

W kwasie tylko mocznik wydziela CO2. W zasadzie oba związki mogą uwalniać NH3.

Podpowiedź 3

Wskaż A: w I brak wydzielania gazu i możliwy zapach octu, w II wydziela się bezwonny gaz. Podaj kontrast obu próbek.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W celu odróżnienia acetamidu od mocznika należy przeprowadzić doświadczenie A.

Uzasadnienie:

Probówka I Probówka II

Wyczuwa się charakterystyczny zapach Nie wyczuwa się charakterystycznego

octu. zapachu

lub

Wydziela się bezwonny gaz.

albo

Probówka I Probówka II

Nie wydziela się gaz. Wydziela się gaz.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny wybór doświadczenia i poprawny opis zmian pozwalających odróżnić

zawartość probówek.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wybieramy doświadczenie A, czyli ogrzewanie w środowisku kwasowym. Acetamid daje kwas octowy o charakterystycznym zapachu i nie wydziela CO2, natomiast mocznik daje jony amonowe oraz bezwonny CO2 widoczny jako gaz. Różnicę można więc opisać przez wydzielanie gazu w II i jego brak w I.

W doświadczeniu B oba związki mogą uwalniać amoniak, dlatego ten objaw nie zapewnia rozróżnienia. Trzeba porównać obie probówki wybranego doświadczenia, a nie wymienić tylko produkt jednej. Opis zapachu jest cechą wyniku próby, bez potrzeby bezpośredniego wąchania probówki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W celu odróżnienia acetamidu od mocznika należy przeprowadzić doświadczenie A.

Uzasadnienie:

Probówka I Probówka II

Wyczuwa się charakterystyczny zapach Nie wyczuwa się charakterystycznego

octu. zapachu

lub

Wydziela się bezwonny gaz.

albo

Probówka I Probówka II

Nie wydziela się gaz. Wydziela się gaz.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_39.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania