Zadanie 36 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 36–38.

Kwas askorbinowy ulega przemianie w kwas dehydroaskorbinowy zgodnie z poniższym

schematem. Odszczepienie jednego protonu od cząsteczki witaminy C prowadzi do powstania

anionu askorbinianowego (reakcja 1.). W wyniku oddania przez anion askorbinianowy

elektronu i drugiego protonu powstaje rodnik askorbylowy (reakcja 2.). Wskutek utraty

elektronu przez rodnik askorbylowy tworzy się kwas dehydroaskorbinowy (reakcja 3.).

Informacja do zadań 36–38. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.Informacja do zadań 36–38. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.Informacja do zadań 36–38. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Na podstawie: J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Witamina C jako oręż w walce

z rakiem, „Onkologia w praktyce klinicznej”, 2011/1.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.

Zadanie 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Prześledź kierunki H+ w pierwszych dwóch etapach oraz elektronu w trzecim.

Podpowiedź 2

Anion może oddawać i przyjmować proton, a rodnik zawiera elektron niesparowany. Utrata elektronu oznacza utlenienie.

Podpowiedź 3

Oceń P, P, F. Kwas dehydroaskorbinowy powstaje przez utlenienie rodnika, a nie jego redukcję.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. P 2. P 3. F

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W reakcji 1 anion askorbinianowy może przyjąć proton, odtwarzając kwas, a w reakcji 2 oddaje kolejny proton, więc pierwsze zdanie jest prawdziwe. Rodnik ma niesparowany elektron, co odpowiada jego dużej reaktywności: drugie również jest prawdziwe. W reakcji 3 rodnik oddaje elektron i przechodzi w kwas dehydroaskorbinowy, czyli ulega utlenieniu, nie redukcji.

Trzecie zdanie jest fałszywe. Kolejność to P, P, F. Trzeba śledzić osobno protony i elektrony: przekazywanie H+ opisuje właściwości kwasowo-zasadowe, a przekazywanie e− rozstrzyga o utlenianiu i redukcji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

1. P 2. P 3. F

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania