Kwas 2-hydroksypropanowy w reakcji ze związkiem X tworzy ester o wzorze sumarycznym
C5H8O4. Orbitalom walencyjnym każdego z atomów węgla budujących cząsteczkę związku X
przypisuje się inny typ hybrydyzacji. Ponadto wiadomo, że w cząsteczce związku X
występuje tylko jedna grupa funkcyjna.
Ustal wzór związku X, którego użyto do estryfikacji kwasu 2-hydroksypropanowego, i napisz równanie reakcji otrzymywania opisanego estru. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z bilansu atomów dodaj wodę do wzoru estru i odejmij skład kwasu mlekowego. Ustal wzór X.
Podpowiedź 2
X ma C2H4O2. Poszukaj związku o jednej grupie funkcyjnej i atomach węgla sp3 oraz sp2.
Podpowiedź 3
Wybierz kwas octowy. Zapisz estryfikację alkoholowej grupy hydroksylowej kwasu mlekowego, pozostawiając jego grupę karboksylową bez zmiany.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji.
0 p. – za napisanie błędnego równania reakcji (błędne wzory, błędne współczynniki
stechiometryczne) albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z bilansu estryfikacji kwas mlekowy i X tracą jedną H2O, więc X ma wzór C2H4O2. Warunek dwóch różnych hybrydyzacji atomów węgla i jednej grupy funkcyjnej wskazuje kwas octowy: jego węgiel metylowy ma sp3, a karboksylowy sp2. W tym zadaniu kwas mlekowy działa swoją alkoholową grupą hydroksylową, którą estryfikuje kwas octowy.
Grupa karboksylowa kwasu mlekowego pozostaje wolna. Produktem jest ester o wzorze C5H8O4 i woda. Nie zakładamy automatycznie, że każdy partner związku nazwanego kwasem musi być alkoholem: hydroksykwas ma dwie różne grupy funkcyjne.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
