
Ustal wzór sumaryczny tego alkanu. W obliczeniach zastosuj wartości masy molowej reagentów zaokrąglone do jedności.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z masy osadu wyznacz CO2 i liczbę atomów węgla. Reszta masy próbki należy do wodoru.
Podpowiedź 2
Otrzymasz 0,720 g C oraz 0,140 g H. Przelicz je na mole atomów, uzyskując proporcję 3:7.
Podpowiedź 3
Wzór empiryczny C3H7 porównaj z ogólnym wzorem alkanu. Pomnóż indeksy przez dwa, otrzymując C6H14.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru
sumarycznego alkanu spełniającego warunki zadania.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru sumarycznego
lub
– podanie błędnego wzoru alkanu lub brak wzoru.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Sześć gramów CaCO3 odpowiada 0,060 mol CO2, a więc 0,060 mol atomów węgla w spalonym alkanie. Masa węgla wynosi 0,060·12 = 0,720 g. Z początkowych 0,860 g pozostaje 0,140 g wodoru, czyli 0,140 mol atomów H.
Stosunek C:H to 0,060:0,140 = 3:7, co daje wzór empiryczny C3H7. Dla alkanu obowiązuje CₙH2ₙ₊2; dopiero podwojenie daje C6H14. C3H7 nie jest wzorem obojętnej cząsteczki alkanu. Sprawdzenie n = 6 potwierdza stosunek H/C = 14/6.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
