Źródło
Informacja do zadań 29–30.

Oblicz, ile moli alkoholu R2OH znajdowało się w kolbie w momencie osiągnięcia stanu równowagi dynamicznej przez układ.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przyjmij x mol powstałego alkoholu i zapisz zmiany wszystkich czterech składników.
Podpowiedź 2
Po hydrolizie pozostaje po 2−x mol estru i wody, a powstaje x mol alkoholu przy 1+x mol kwasu.
Podpowiedź 3
Zastosuj x(1+x)/(2−x)2 = 1. Po skróceniu wyrazów kwadratowych otrzymasz x = 0,8 mol.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Dla x mol alkoholu: K = x(1 + x)/(2 − x)² = 1.
(2 − x)² = x(1 + x), czyli x² − 4x + 4 = x² + x. Stąd 5x = 4 i x = 0,8 mol.
Zasady oceniania
2 p. – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku
1 p. – zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych
prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Na początku nie ma alkoholu, więc jego x mol musi powstać w hydrolizie x mol estru. W równowadze pozostaje 2−x mol estru i tyle samo wody, natomiast kwasu jest 1+x mol. Stała hydrolizy wynosi 1, zatem x(1+x)/(2−x)2 = 1.
Po rozwinięciu x+x2 = 4−4x+x2, więc 5x = 4 i x = 0,8 mol. Czynniki objętości skracają się. Nie wolno pominąć początkowego mola kwasu: zwiększa on licznik wyrażenia równowagowego i ogranicza hydrolizę względem układu początkowo bez kwasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Dla x mol alkoholu: K = x(1 + x)/(2 − x)² = 1.
(2 − x)² = x(1 + x), czyli x² − 4x + 4 = x² + x. Stąd 5x = 4 i x = 0,8 mol.