Zadanie 36 — maj 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Liczba jodowa jest miarą liczby wiązań nienasyconych, np. w tłuszczach. Określa ona liczbę

gramów jodu, który może przyłączyć w warunkach standardowych 100 gramów tłuszczu.

Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Chemia, Kraków 2005.

Poniżej podano wzory trzech tłuszczów.

Zadanie 36 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Uszereguj tłuszcze o podanych wzorach zgodnie ze wzrastającą liczbą jodową − zapisz w kolejności numery, którymi je oznaczono.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz wiązania podwójne w każdej cząsteczce. Pamiętaj, że definicja odnosi się do 100 g, a nie do jednego mola.

Podpowiedź 2

III ma mniej wiązań nienasyconych. Dla I i II porównaj masy molowe, ponieważ liczba wiązań podwójnych jest jednakowa.

Podpowiedź 3

Przy jednakowej liczbie wiązań podwójnych mniejsza masa molowa oznacza większą liczbę jodową. Uporządkuj III, II, I.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

III, II, I

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uszeregowanie wzorów trzech tłuszczów.

0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Liczba jodowa określa ilość jodu przyłączaną przez 100 g tłuszczu, więc zależy od liczby wiązań podwójnych przypadającej na jednostkę masy. Tłuszcz III ma tylko jedną nienasyconą resztę i najniższą liczbę jodową. I i II mają po dwie nienasycone reszty, lecz I ma mniejszą masę molową dzięki krótszej reszcie nasyconej.

W 100 g tłuszczu I jest zatem więcej cząsteczek i wiązań podwójnych niż w 100 g II. Rosnący porządek to III, II, I. Sama liczba wiązań podwójnych w pojedynczej cząsteczce nie rozstrzyga remisu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

III, II, I

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_05_glowny_36

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania