Źródło
Informacja do zadania 33.
Moc kwasów można porównać na podstawie analizy ich stałych dysocjacji albo metodą
doświadczalną. Stała dysocjacji kwasu pirogronowego jest równa Ka = 4,1·10−3 w t = 25 °C.
Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004.
Porównaj wartości stałych dysocjacji kwasu pirogronowego i kwasu etanowego,
a następnie zaprojektuj doświadczenie, w którym zajdzie reakcja potwierdzająca,
że jeden z nich jest mocniejszy.
Opisz zmiany, które potwierdzają, że wybrany kwas jest mocniejszy od drugiego.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przypomnij, jaki kwas powstaje z anionu octanowego po przyłączeniu protonu.
Podpowiedź 2
Kwas octowy ma charakterystyczną właściwość rozpoznawalną w opisanej próbie. Nie oczekuj osadu ani gazu.
Podpowiedź 3
Zapisz pojawienie się charakterystycznego zapachu octu. Oddziel tę obserwację od wyjaśnienia, że powstał kwas octowy.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 33.1.
0 p. – za błędny wybór odczynników w zadaniu 33.1. lub błędny opis zmian albo brak
odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po zmieszaniu kwasu pirogronowego z octanem sodu powstaje słabszy kwas octowy. Ma on charakterystyczny zapach octu, który stanowi oczekiwaną w zadaniu obserwację. Nie należy zamiast obserwacji pisać wyłącznie, że mocniejszy kwas wypiera słabszy: to interpretacja reakcji.
Nie przewidujemy też wydzielania gazu ani powstawania osadu, bo nie wynikają one z tej przemiany. Tożsamość powstającego kwasu łączy obserwację z porównaniem stałych dysocjacji. Zapach należy traktować jako opis wyniku podanego doświadczenia, bez bezpośredniego wąchania zawartości probówki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.